محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1402
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
مير محمّد خان طبسى درآمد و خان زند به فارس گريخت . مير محمّد خان بعد از اين فتح به هواى سرورى و خيال فرمانروائى افتاد و هوس تسخير اصفهان كرد ، محمّد حسين خان و اسمعيل خان عرب عامرى كه از جانب حضرت شهريار عظيم الشّأن حاكم نطنز و اردستان بودند خيال مير محمد خان طبسى را تشويق و تأييد كردند و اطاعت او نمودند و او به بلوك رودشت آمد و در اين وقت عدد سپاه مير محمّد خان به هفت هزار رسيد . نواب جعفر قلى خان اگرچه در اين ايّام در شكار از اسب افتاده و درد پا داشتند ناچار با برادر خود مصطفى قلى خان به دفع و حرب مير محمد خان شتافته چهارده روز على التوالى نايرهء قتال فيما بين گرم اشتعال بود ، آخر الامر مير محمّد خان مقهور شده به طبس گريخت و پس از قليل زمانى هواى تسخير خراسان در سر او جاى گرفته به سبزوار راند ، و اللّهيار خان سبزوارى را محاصره نمود ولى در اين جنگ و يورش روزى از اسب افتاد و جان بداد - هم در اين سال مرتضى قلى خان كه به صفحات قبّه و طالش رفته بود با مصطفى قلى خان طالش و فتحعلى خان حاكم قبه و شيخعلى خان بيگلربيگى باكويه سازش نموده غفلتا به گيلان تاخت و چپاول درانداخت ، نوّاب سليمان خان قاجار كس فرستاده واقعه را به عرض نواب جهانبانى كه در فيروزكوه بودند رسانيد ، نواب حشمت نصاب معظم مهدى خان تنكابنى و بعضى از اهالى خلخال و خمسه و طارم را به معاونت و امداد سليمان خان مأمور فرمودند ولى قبل از وصول آنها به گيلان مرتضى قلى خان مراجعت نمود - هم در اين سال جعفر خان زند پسر خود لطفعلى خان را با لشكرى به سر عبد اللّه خان و محمّد خان ولدان نصير خان لارى كه از قديم با زنديّه سرى نداشتند بلكه از هواخواهان نواب غفرانمآب شهيد محمّد حسن خان طابثراه بودند فرستاده آن دو برادر لار را به مهر على خان نامى سپرده بيرون رفتند و جمعيتى فراهم آورده به جنگ لطفعلى خان مبادرت نمودند اما كارى از پيش ايشان نرفته و قلعهء لار را زنديه مسخّر ساختند و لطفعلى خان نزد پدر خود جعفر خان آمد . اروپا - ( فرانسه ) - لوى شانزدهم پادشاه فرانسه به بندر شربورگ مىرود -