محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1392
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
به طاعون عظيم شد ، ناچار موكب همايون به طرف چشمه على دامغان نهضتفرما گرديد - هم در اين سال در سارى خانهاى آتش گرفت و در اطفاى آن تعلّل كرده به امداد باد آتش به اماكن مجاور رسيده كار به جائى كشيد كه يك ثلث شهر بسوخت و هفتاد و دو نفر در اين حريق در درياى هلاكت غريق شدند ، حضرت شهريارى حكم به تجديد آن ابنيه فرمودند و بر عمارات اين بلد افزودند - وفات ميرزا خرد شاعر نورى مازندرانى . ( هندوستان ) - فوت پادشاه ميسور حيدر على خان بهادر و جلوس پسرش تيپو صاحب به جاى او ، و اين پادشاه بعد از جلوس اعلان جنگ به انگليس نمود . اروپا - ( انگليس ) - عزل لردنرت و نصب ماركى در كنكام به صدارت كه بعد از چندى مىميرد و پيت به جاى او صدراعظم مىشود - انتزاع نمودن اسپانيوليها جزيرهء مينرك را از انگليس . ( فرانسه ) - انعقاد مجلس كنفرانس در پاريس براى استقرار مصالحه در تمام دنيا به ترغيب امپراطور اطريش و امپراطريس روس . ( اطريش ) - مسافرت پاپ به وينه و مراجعت كردن او بىنيل مقصود . ( روس ) - پل از شاهزادههاى روس كه بعد به امپراطورى خواهد رسيد به فرانسه سفر مىكند - شورش تاتارهاى قرم به خان خود كه دوست روسها بود . [ سنهء 1198 هجرى - سنهء 1783 مسيحى ] آسيا - ( ايران ) - در اين سال عليمراد خان زند كه شيراز را مسخّر كرده و به اصفهان آمده بود با چهل هزار نفر عزيمت طهران نمود كه بر مازندران و استرآباد استيلا نمايد و شيخ ويس خان ولد ارشد خود را با معدودى از پيش روانه ساخت ، بنابراين به عرض حضرت شهريارى آقا محمّد شاه رسيد كه محمّد على خان خوارى و بعضى از دماونديها و فيروزكوهيها و نوريها و لاريجانيها شيخ ويس خان را به تسخير مازندران ترغيب و تحريك كردهاند و او تا صحارى لار آمده و چراغعلى خان زند را با دو هزار سوار به لاريجان فرستاده است . حضرت شهريارى رضا خان قاجار را به مقابلت و مقاتلت سپاه زند مأمور فرمودند و او جمعى را مقتول و