محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1684

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

ميرزا محمّد شفيع شيرازى مشهور به ميرزا كوچك متخلّص به وصال از فحول شعرا و خوشنويس‌ها و ارباب كمال و حال در شيراز وفات كرد ، و نشاطى خان هزارجريبى شاعر نيز در اين سال بدرود زندگانى گفت . اروپا - ( انگليس ) - حركت فرانكلن به طرف قطب شمال . ( فرانسه ) - شورش سخت در مملكت الجزاير به اغواى امير عبد القادر - مخاصمهء فرانسه با مكزيك - معاهده با امام مسقط . ( عثمانى ) - شورش طايفهء ارناووت - طايفهء دوروز در لبنان نسبت به طايفهء مارونيك كه مسلمان [ هستند ] صدمات زياد مىزنند . [ سنهء 1263 هجرى - سنهء 1846 مسيحى ] آسيا - ( ايران ) - در اين سال حسن خان سالار ولد اللهيار خان آصف الدّوله خالوزادهء اعليحضرت شهريار غازى محمّد شاه عصيان و خودسرى خود را آشكارا كرد و آنچه آصف الدوله او را نصيحت كرد سودى نبخشيد . آخر الامر آصف الدوله به سالار گفت من صد هزار تومان برداشته به طهران مىروم ، اگر در امر سلطنت اختلالى است من نيز مردم را برانگيخته بهمن ميرزا را از آذربايجان تحريض مىنمايم و تو را خبر مىدهم كه راه دار الخلافه را پيش گيرى و مقصود حاصل شود و اگر اختلالى در كار نباشد با حاجى ميرزا آقاسى دوستى كنم و اين صد هزار تومان را به ملازمان حضرت سلطنت پيشكش نموده حكومت قومش و استرآباد و سمنان و دامغان را ضميمهء حكمرانى خراسان مىنمايم آن وقت بهتر مىتوانيم خيال خود را به انجام رسانيم - خلاصه آصف الدوله به طهران آمد و با آنكه چندان محلّ اعتنا نشد فرمانى صادر كرد كه سالار متولى باشى باشد ، و ميرزا محمّد خان پسر ديگر آصف الدوله به خراسان رفته به نيابت آصف الدوله حكومت كند ، و سليمان خان حاكم بسطام پانصد نفر تفنگچى و يكصد سوار و دو عرّاده توپ با ميرزا محمّد خان تا مزينان بفرستد . بدين منوال ميرزا محمّد خان از بسطام گذشت و به سالار پيغام داد كه توپ و سوار بسطام را به بهانه همراه آورده‌ام اگر اذن مىدهى تصرّف كنم ، سالار در جواب گفت هنوز زود است . ميرزا محمّد خان توپ