شهريار تاجدار محمّد حسن خان بن فتحعلى خان قاجار است كه بعد از قتل نادر شاه چندى با شاهرخ شاه نادرى بسر برده ، چون در وى آثار رشد و سلطنت نديد از وى جدائى نموده به استرآباد آمده بناى فرمانفرمائى گذاشت . و نواب فتحعلى خان پدر شهريار مبرور بعد از استيلاء افغان به اصفهان در نزد شاه طهماسب ثانى در كمال عزّت و اعتبار بلكه صاحب اختيار و مدار امور سلطنت بود ، و با شاه طهماسب به خراسان رفت و در ارض اقدس به تحريك نادر شاه در ماه صفر هزار و صد و سى و هشت هجرى شهيد ، و در خواجه ربيع مدفون شد . خلاصه نواب محمّد حسن خان در سمت آذربايجان با آزاد خان افغان جنگ كرده او را شكست داد ، ولى آن حضرت نيز به دست يكى از غلامان خود به درجهء شهادت رسيد ، و كريمخان زند بر ايران مستولى شد ، و اولاد نوّاب معظم طاب ثراه را به عراق و فارس كوچانيد ، و حضرت آقا محمّد خان اكبر اولاد نواب محمّد حسن خان را در شيراز نزد خود نگاهداشت . امّا شهريار خلدمكان حسينقلى خان خلف ديگر نواب محمّد حسن خان در استرآباد بناى طغيان را گذاشته به فرمانفرمائى مشغول شد ، و از بلندى همّت سر به اطاعت زنديه فرود نياورد ، و در آن سرزمين بود تا به دست تركمانيه شهيد شد . پس از چندى در ماه صفر سنهء هزار و صد و نود و سه كريمخان در شيراز درگذشت و حضرت آقا محمّد خان از شيراز به طرف طهران رانده و خود را به استرآباد رسانيدند ، و سركشان آن ولايت را مطيع ساختند ، و علم كشورگشائى برافراشته اكثر بلاد دار المرز و گيلانات را به تصرّف درآورده از آنجا عازم عراق گرديده ، مدّتى با امراى زند گيرودار نمودند . چون عليمراد خان زند كه از ساير زنديّه به مزيد شوكت اختصاص داشت در سال هزار و صد و نود و نه درگذشت بر تسلّط و اقتدار حضرت آقا محمّد خان افزود ، و مختصر در سال هزار و دويست و شش جمعي ممالك عراق و فارس و كرمان و يزد و بنادر ، مخصوص حضرت پادشاهى گرديد - انتهى . سيرژن ملكم كه از جانب حكومت هندوستان به سمت سفارت به دربار خاقان مغفور فتحعلى شاه طاب ثراه آمده « 1 » در تاريخ ايران كه تأليف نموده گويد :

--> ( 1 ) . سيرژن ملكم در ظرف پانزده سال سه مرتبه از جانب حكومت هندوستان به سفارت به ايران آمده ،