محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1644

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

ظاهر هرات حركت دهد - وزير مختار روس غراف سمنوويچ نيز ده روز بعد از وزير مختار انگليس از دار الخلافه حركت كرده به اردوى معلّى پيوست - و در اين ايّام چند توپ قلعه‌كوب از مس در اردو ريختند و بر بالاى باستيانها بردند و كار محاصره سخت‌تر شد و قحط و غلا در هرات مزيد بر ساير صدمات گرديد و خلقى از شهر خارج شده به اردو آمدند و به امر اعلى آنها را غذا و لباس دادند - هم در اين اوان ميرزا علينقى منشى فراهانى كاتب اسرار چون بعضى رازهاى مخفى را آشكار كرده بود سياست شد و عريضه‌اى از كامران ميرزا به حضور همايون رسيد كه در افتتاح آن اين بيت نوشته شده بود : اى باغبان چو باغ ز مرغان تهى كنى * كارى به بلبلان كهن آشيان مدار و در ضمن عريضه اطمينان خواسته حاجى عبد المحمّد محلّاتى به استمالت او به هرات رفت ، امّا وزير مختار انگليس غلبهء بر هرات را اسباب اختلال كار هندوستان دانسته در معاودت موكب منصور به دار الخلافه ابرامى داشت - هم در اين سال در پنجم ماه صفر فرستادگان مودود خان و ابراهيم خان فيروزكوهى با عريضه و پيشكشى به حضور مبارك آمده اظهار عبوديت كردند و مورد مراحم پادشاهى گرديدند - هم در اين اوان قنبر على خان كه به قندهار مأمور شده بود بازگشت و شاه پسند خان از طوايف افغان اسحق‌زائى در قلعهء لاش جوين و شاه پسند خان سيستانى برادر على خان به دو پيوستند و به اردوى همايون آمده مورد الطاف پادشاهى گرديدند ، و خداداد خان نيز از جانب كهندل خان با دو زنجير فيل و عريضه به دربار معلّى آمده عرضه داشت كه استدعاى كهندل خان اين است كه به امر اعلى لشكر قندهار را كوچ داده به حضور همايون آيد ، اعليحضرت اقدس محمّد شاه در جواب فرمودند اكنون به لشكر قندهار حاجتى نيست اگر كهندل خان مهيّاى خدمت است با لشكر بر سر جلال الدين ميرزا پسر كامران ميرزا كه در فراه و اسفزار حكومت دارد برود و او را مقهور سازد - نيز در اواخر صفر اين سال محمّد عمر خان ابن كهندل خان « 1 » با چهار هزار سوار به ركاب اعلى آمد و بعد از

--> ( 1 ) . متن : كيندل خان .