محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1602
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
پشتكوه و پيشكوه و حسنوند و يوسفوند او را متابعت نمودند . حسام السلطنه با جمعى قصد تسخير كرمانشهان كرد و نواب شيخعلى ميرزا حاكم ملاير و تويسركان به جهت خصوصيّتى كه با حشمت الدوله داشت به فتح بروجرد آمد ولى شكست خورده فرار نمود و حسام السلطنه در خارج شهر خرّمآباد با حشمت الدوله مصاف داده منهزم شد و به بروجرد رفت و حشمت الدوله در آن صفحات كمال استقلال را بهم رسانيد . چون اين اخبار معروض حضرت خاقان صاحبقران فتحعلى شاه شد غلامحسين خان سپهدار را روانهء بروجرد فرمودند و او به اصلاح ذات البين كوشيد - هم در اين سال جماعتى از تراكمه تكّه به اغواى اللهقلى خان خوارزمى در عرض راه ارض اقدس جمعى را مقتول و جماعتى را اسير كردند و از جملهء اسيران مهديقلى خان جلال الدوله ولد سعادتقلى خان برادر آصف الدوله وزير لكنهو بود كه به زيارت مىرفت . چون اين واقعه به عرض اولياى دولت عليّه رسيد حاجى اسمعيل خان شامبياتى به تدمير تراكمه مأمور و از نواب احمد على ميرزا مؤاخذه كردند و حكمى به رضا قلى خان زعفرانلو صادر شد كه مهديقلى خان را از تراكمه خريده روانه دارد رضا قلى خان مهديقلى خان را به ده هزار تومان خريدارى كرده ولى بسيارى از جواهر او به غارت رفت ، و از اين طرف اعليحضرت همايون لشكرها بر سر تركمانان فرستاده فوجها از آنها [ را ] به راه عدم روانه نمودند - هم در اين سال بهرام خان ولد بنياد خان هزاره كه حاكم جام و باخرز بود به سرخس رفته در دست هزاره مقتول و محمد خان قرائى جام و باخرز را متصرّف شد - نيز از وقايع اين سال آنكه حسنعلى خان جوانشير كه سه سال قبل از جانب قزلباشيه كابل عريضه به حضور همايون آورده بود و از راه سند مراجعت نمود بعد از معاودت او مير مراد على خان حاكم سند سه زنجير فيل و سى طاقه شال كشميرى و عريضه مصحوب ميرزا محمد على نامى به دربار همايون فرستاد و نظر على خان نايب ايشيك آقاسى مأمور سند و حامل خلعت براى مراد على خان شد - هم در اين سال عبد الرضا خان يزدى با شفيع خان راورى وصلت نمود و شفيع خان با نواب شجاع السلطنه حاكم كرمان بناى مخالفت را گذاشت ، نواب شجاع السلطنه لشكر به يزد كشيد و نواب حسام الدوله تيمور ميرزا فرزند نواب حسينعلى ميرزا كه مأمور سرحدّات فارس و در