نواب اسد اللّه ميرزا ، نواب فتح اللّه ميرزا ، نواب امامقلى ميرزاى عماد الدوله ، نواب جهانگير ميرزا ، و نور الدهر ميرزا ، و محمد رحيم ميرزا ، و ابو الحسن ميرزا - خلاصه ولايت شاهزادهء مرحوم به نواب محمّد حسين ميرزا مفوّض شد و عيسى خان دامغانى اميرآخور به سرپرستى اهل و عيال شاهزاده به كرمانشهان رفت - هم در اين سال ، وبائى شديد از سمت هندوستان به سواحل عمان و گرمسيرات فارس سرايت كرد و قريب بيست هزار نفر تلف شدند و اين ناخوشى و با كه به فرنگستان و ساير اقاليم نيز سرايت كرد و به فرانسه آن را كلرا مىگويند غير از ناخوشى وبائيست كه پيش از اين در ممالك و بلاد ظهور و بروز مىنموده و در كتب مىنوشته‌اند . پس اين اوّل دفعه‌ايست كه اين و با كه در معنى هيضه رديّه باشد در اين ممالك ديده شده و پيش از اين بروز آن منحصر به هندوستان بوده است - هم در اين سال موكب اعليحضرت خاقان كشورستان فتحعلى شاه تشريف‌فرماى چمن سلطانيه گرديد - هم در اين سال محمد امين رؤف پاشا و جلال الدين محمد پاشاى چيان اوغلى كه از سردارهاى معتبر عثمانى بودند با هفتاد هزار لشكر و توپخانه و چند نفر پاشايان ديگر از قبيل حافظ على پاشا و ابراهيم پاشا به سرعسكرى ارزنة الروم و جنگ با ايران مأمور شدند و به محض ورود به ارزنة الروم به استرداد قلاعى كه پارسال از آنها منتزع شده بود پرداختند . محمد امين رؤف پاشا در ارزنة الروم توقف كرد و جلال الدين محمّد پاشا با سايرين به ولايات وان و بايزيد راند . حضرت مستطاب نايب السلطنه در اواخر شعبان با افواج و توپخانه از تبريز به خوى آمدند و سعيد آقا نام سيواسى را به نصيحت نزد رؤف پاشا فرستادند ولى ثمرى نكرد . از اينطرف اعليحضرت همايون اللّهيار خان دولوى قاجار را با ده هزار پياده و سوار به امداد حضرت مستطاب نايب السلطنه از سلطانيه روانه فرمودند و حضرت معظم در وسط ماه رمضان از خوى به چالدران رفتند و معلوم شد جلال الدين محمد پاشا و ساير پاشايان به طرف تپراق‌قلعه رانده حافظ على پاشا به فتح قلعه مشغول و جلال الدين محمد پاشا سنگرى محكم بسته و در آن سنگر نشسته و ابراهيم پاشا از خارج سنگر او را محارست مىنمايد . خلاصه دسته‌جات عساكر منصوره به حركت آمده و در بعضى مواضع باهم تلاقى و زد و خورد مىنمودند تا اردوى حضرت شاهزاده به