محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1525
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
در بهم به سردارى شوارت زنبرگ سردار اطريش - اردوى دويم در سيلزى به سردارى بلوخر سردار پروس - اردوى سيّم به سردارى برنادت از صاحب منصبهاى ناپليون كه وليعهد سود شده و با معاندين او متفق است - ناپليون در مقابل اين جمعيت سيصد هزار قشون دارد - جنگ سخت ناپليون با شوارت زنبرگ در درزد و از آنجا كه ناپليون لشكر سواره نداشت نتوانست شوارت زنبرگ را تعاقب كند - شكست ماكدنالا سردار فرانسه از بلوخر در تپلتيز - عهد اتحاد دول ثلاثهء اطريش و پروس و روس به امضاى سلاطين دول مشار اليهم مىرسد - ناپليون به سمت لپزيك مىرود و بلوخر و شوارت زنبرگ در يكروز سه مرتبه به او حمله مىنمايند - در اين جنگ توپخانهء طرفين كشتار زياد مىكند - از عساكر آلمان آنهائى كه با فرانسه متّحد بودند در بين جنگ از اتّحاد فرانسه تبرّا كرده به قشون روس و پروس ملحق مىشوند ناپليون شكست خورده مجبور به فرار شده به سمت رن مىآيد ، بلوخر با سوارهء زياد ناپليون را تعاقب مىكند - ناپليون فرارا به مايانس مىرسد - بولو سردار پروس وارد آمستردام پايتخت هلاند شده مملكت هلاند را از طرف سلاطين متفقه از تصرّف فرانسه خارج و مستقل در تحت سلطنت خانوادهء ارانژ كه سابق در اين مملكت سلطنت داشتند اعلام مىنمايد - شوارت زنبرگ سردار اطريش وارد خاك فرانسه مىشود - ممالك متصرّفى فرانسه در ايطاليا به او مىشورند - عساكر فرانسه كه در اسپانيا بودند عقب مىنشينند - ناپليون مجبورا اسپانيول را به فرديناند هفتم واگذار مىكند - در داخلهء فرانسه جمعى به وضع سلطنت خانوادهء سلاطين قديم فرانسه مايل مىشوند - ناپليون براى مدافعهء عساكر خارجه كه مستعد حمله به مملكت فرانسه مىباشند قشونى حاضر مىكند . ( هلاند ) - گيليوم فردريك از خانوادهء ارانژ در سنّ چهل و يكسالگى به سلطنت هلاند منصوب مىشود . ( عثمانى ) - سربيها مجدّدا در تدارك شورشاند و بعد از شكست خوردن از قشون عثمانى اكزرنى ژرژ ، رئيس آنها به خاك روس فرار مىكند . [ سنهء 1230 هجرى - سنهء 1814 مسيحى ] آسيا - ( ايران ) - در اين سال حاجى آقا خان وزير حاجى فيروز الدين ميرزا