محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1526
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
حكمران هرات و ابراهيم خان هزاره به حضور همايون اعليحضرت خاقان كشورستان فتحعلى شاه مشرّف شده از تعدّى شاهزاده محمود خان افغان شاكى شد و استدعاى استمداد كرد . بنابراين خلعتى به جهت فيروز الدين ميرزا والى هرات معيّن فرموده ميرزا محمّد صادق وقايعنگار مروزى و داروغهء دفترخانهء مباركه را مأمور هرات كردند و ابراهيم خان هزاره به واسطهء افسادى كه در امر غوريان كرده بود محكوم به توقف دار الخلافه گرديد ، و امارت طايفهء هزاره به آزاد خان پسر محمّد خان هزاره مرحمت شد - هم در اين سال ملّا محمّد زنجانى كه از علماى رسميّهء دار الخلافه بود به جهت قبول عامه به تخريب معابد و اماكن عيسويان و شكستن خمهاى شراب ايشان پرداخت ، نواب حسنعلى ميرزا حكمران طهران او را از اين شهر اخراج كردند ، و محمد مهدى خان مازندرانى متخلّص به شحنه از امرا و شعراى اين دولت در اين باب گفته است : زاهد بشكست از سر خامى خم مى * اسباب نشاط مىگساران شد طىّ گر بهر خدا شكست اى واى به ما * ور بهر ريا شكست پس واى به وى هم در اين سال اهالى زلفآباد فراهان از اعمال قم بر ايمانى خان ، حاكم فراهان ، شوريده ياغى شدند و به راهزنى پرداختند . عبد اللّه خان گرجى يوزباشى غلامان به تنبيه آنها مأمور و آنها را مقهور نمود - هم در اين سال در ماه رجب موكب اعليحضرت خاقان مملكتستان متوجّه چمن خوش ييلاق و ساحت كبودجامه گرديده در شهر شوال به دار الخلافه معاودت فرمود - هم در اين سال اسمعيل خان سردار دامغانى بار ديگر به قلع و قمع اتراك و اكراد خراسان روان شد و خوانين آن جماعت در خبوشان محصور گرديدند آخر الامر خبوشان مفتوح و خوانين مطيع گرديدند - هم در اين اوان ميرزا صادق وقايعنگار با رشيد خان افغان از هرات بازآمد - و مهديقلى خان دولّو بيگلربيگى استرآباد ، حسين و قربان نام كه پسران يكى از قاتلين نواب جهانسوز شاه طاب ثراه بودند گرفته و آنها به قصاص رسيدند . اروپا - ورود عساكر دول متحده به خاك فرانسه - آمدن شوارت زنبرگ به طرف