محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1482
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
سردارهاى روس از تفليس حركت كرده و با سپاه گنجه به طرف قراباغ رانده و در منزل عسكران مانده و مهيّاى جنگ است . نيز در عرض راه عريضهء سليم خان شكّى رسيد كه از سازش با سپاه روس معذرت خواسته و استدعاى استمداد و قبول خدمت دولت عليّه را نموده ، حضرت مستطاب نايب السلطنه فرج اللّه خان شاهيسون را مأمور به امداد سليم خان شكّى نمودند . و چون اكثرى از ايالات قراباغ اين اوقات استدعا نموده بودند كه از اين ناحيه كوچيده در قراجهداغ متوقّف شوند عطاء اللّه خان شاهيسون به انجام اين خدمت رفت و حضرت معظّم نايب السلطنه از آقاغلان به منزل خانشين تشريففرما شدند . در اينجا دو لشكر باهم تلاقى كرده چند روز جنگ و كارزار سخت در كار بود آخر الامر از گرمى هوا و فقدان آب عساكر روس درمانده دست از جنگ كشيدند و به منازل خود شتافتند ، و از آنجا كه در اردوى حضرت نايب السلطنه نيز آذوقه وجود نداشت از پل عبور كرده به چشمهء حسن و حسين نزول نمودند ، و در اين وقت حسن خان و حسين خان قاجار قزوينى و اسمعيل خان دامغانى و امان اللّه خان افشار كه از دربار همايون به خدمت حضرت نايب السلطنه مأمور بودند به ركاب حضرت معظّم پيوستند و چون مصطفى خان شيروانى با روسيه ساخته بود اسمعيل خان سردار و امان اللّه خان افشار به تدمير او روانه شده آن حدود را نهب كرده و تمام ايلات آنجا را كوچانيده به قراجهداغ و موغان آوردند و حضرت مستطاب نايب السلطنه به تبريز معاودت فرمودند - هم در اين سال چون على پاشا والى بغداد نصب عبد الرّحمن پاشا را در ولايت شهرزور از ميرزا صادق وقايعنگار فرستادهء اعليحضرت خاقان كشورستان نپذيرفت امناى حضرت گردون بسطت عليّه عبد الرحمن پاشا را به دار الخلافه احضار كرده خلعت و منشور ايالت شهرزور را به او مرحمت فرمودند و به امان اللّه خان والى كردستان حكم شد عبد الرّحمن پاشا را تقويت نمايد . لهذا خالد پاشا كه در شهرزور بود به بغداد گريخت و عبد الرحمن پاشا در شهرزور استقلال يافت ، على پاشا بدون استيذان از دولت عثمانى به خيال جنگ با عساكر ايران افتاد . و از اين طرف نواب شاهزاده محمد على ميرزا مأمور حدود و ايالات مجاور خاك عثمانى شده از حدود بصره الى خرّمآباد و از كرمانشهان تا خاك بغداد به