محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1432
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
[ سنهء 1210 هجرى - سنهء 1795 مسيحى ] آسيا - ( ايران ) - در اين سال فرخنده فال حضرت همايون شهريار بيهمال به استدعاى سران و بزرگان قاجار و علما و اعيان و حكمرانان ارادتشعار قبول تاجگذارى فرمودند و در دار الخلافهء طهران تاج كيانى از فرق مبارك سلطانى فرّى نو و فروغى تازه يافت ، بازوبندهائى كه مرصّع و مكلّل به الماسهاى درياى نور و تاج ماه شده بود از بازوى بانيروى پادشاهى بر قدر و قيمت خود فزود . شرايط و لوازم اين جشن سعيد را ملازمان حضرت و هواخواهان وجود مسعود مبارك بلكه عموم رعاياى ايران كاملا مرعى و منظور نمودند و در جميع بلاد و ممالك محروسه بر منابر به نام همايون خطبه را مطرّز و سكّه را مزيّن داشتند . عالى و دانى به عرض تهنيت و تبريك پرداختند ، و عيش و شادمانى را مجامع و محافل ساختند ، و بعضى از مورّخين تاجگذارى اعليحضرت شهريارى آقا محمّد شاه را در آخر سال هزار و دويست و نه نوشتهاند . بهرحال بعد از تاجگذارى چندى عساكر منصوره را آسوده و راحت گذاشتند تا از مشقت و خستگى اسفار بيرون آيند ، چون چندگاهى بر اين منوال گذشت امناى حضرت عليّه را مسموع شد كه نادر سلطان افشار و بعضى از اهالى مشهد مقدّس اموال و نفايس از خزينهء حضرت رضوى سلام اللّه عليه بيرون آورده تصاحب مىكنند . نيز معروض داشتند كه اوزبكهاى بخارا بر خراسان استيلا يافته و مرو را قتل و غارت نمودهاند . لهذا موكب همايون در هفتم ذيقعدهء اين سال از طهران انتهاض فرموده ابتدا تراكمهء استرآباد را تنبيهى بسزا نموده پس از آن به طرف جاجرم راندند و از آنجا مصمّم مشهد مقدّس گرديدند . بزرگان خراسان از قبيل اللهيار خان قليجى حاكم سبزوار ، و ابراهيم خان كرد شادلو حاكم اسفراين ، و امير گونه خان زعفرانلو حاكم خبوشان ، و ممش خان زعفرانلو حاكم چناران ، و لطفعلى خان حاكم اتك ، و جعفر خان بيات حاكم نيشابور ، و صفر على خان بغايرى هريك با فوجى به ركاب اعلى پيوستند . جعفر خان نيشابورى با اهل و عيال مأمور طهران شد - ميرزا مهدى مشهدى از اجلّهء علما به همراهى شاهرخ ميرزاى افشار و قهّار قلى ميرزا پسر شاهرخ ميرزا به حضور مبارك تشرّف جسته مشمول