محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1069
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
اشتغال افاغنه به محاصرهء اصفهان افاغنه صبحى زود به خانهء اغنيا و متموّلين ارامنه رفتند و اموال و اسباب ايشان را غارت كردند امّا بر فقرا و كليساى ايشان متعرّض نشدند [ و يك نفر آدم نكشتند ] و ده روز از عيد نوروز گذشته از طرف جلفا به محاصرهء اصفهان پرداختند و [ چون ] در ميان نهر زايندهرود واقع بود عبور از آن نتوانستند نمود با شتران زنبورك توپها را آورده و بر او گذاشته « 1 » جنگ كردند و چند روز جنگ مانند بازى كودكان و لعب بىمايه « 2 » بود و در ميانه توپ و تفنگ انداخته مىشد و چندان آدم بر طرف نشد . انهزام افاغنه در هجوم به جسر شيراز روزى افاغنه براى اخذ جسر شيراز يورش بردند ، سپاه بسيار از قزلباش آمده به دفع افاغنه كوشش نهايت كردند ضبط جسر ميسّر نشد و جمعى از افاغنه در ميان كشته شدند و بقيّة السيف برگشته دست از جنگ كشيدند و روزىچند به استراحت پرداختند و روزى دستهبهدسته شده به ضبط جسر اقدام نمودند و تخته و پنجره و در ، سپر خود ساخته جسر شيراز را به تصرّف آوردند و شروع به گذشتن از آب نمودند و قزلباش به جهت محافظت جسر دوازده عراده توپ به دست آورده يكى از توپچيان كه اصل بود « 3 » هجوم افاغنه را ديده توپها را از ساچمه و سنگريزه پر كرده به جماعت افاغنه انداختند اكثرى از ايشان تلف و باقى از جنگ روگردان شده و متوجّه فرحآباد شدند . از طرف قزلباش احمد آقا از قوللر آقاسيان كه شجاع و جسور و دلاور بود به سركردگى محافظان جسر مأمور بود افاغنه را تعاقب كرده جنگى دليرانه كرد و بسيارى از يكّهسواران و شجاعان گزيدهء افغان را تلف كرد و پيغام به شاه فرستاد كه اگر از عقب به امداد پردازند تلافى جنگ فرحآباد « 4 » از
--> ( 1 ) . ب : روى به روى شهر گذاشتند و جنگ كردند . ( 2 ) . ب : لعب بيمايگان . ( 3 ) . ب : يك نفر توبچى كه اصلش از فرانسه بود . ( 4 ) . ب : گلونآباد .