هو ابو الصدور الصدر الامام الكبير رحمه الله ، صاحب كشاف ، جار الله او را مدح گفته است : ابرهان الائمة يابن مازة الى آخره ، و اجداده كانوا بمرو انتقلوا الى بخارا و انتقلت الصدارة اليه بعد سنة خمس و تسعين و اربعمائة من قبل السلطان سنجر بن ملكشاه زوّجه السلطان رحمه الله اخته تبركا بحباله « 1 » و بعثهما الى ماوراء لنهر و سماه صدرا و قيل هو اول من سمى بهذا الاسم و اولاده و اعقابه كلهم من ذلك النسل الشريف و كان آية فى العلم و التقوى و الثقة حتى ان الامام نجم الدين عمر النسفى رحمه الله مع جلالة قدره قال فى جواب من سأله عن جواز اقتباس الآية او الحديث فى النظم او النثرانى انشدت شعرا فى مفصورة جامع بخارا بحضرة الصدر الامام الاجل عبد العزيز و كنت اقتبست فيه آية فلم ينكر على ذكره فى مقام الاحتجاج و سلمه خصمه ابو الصدور عبد العزيز بن عمر رحمه الله هو صاحب المحيط كذا قيل و ابنه الصدر الحليم ابو المفاخر عمر « 2 » صاحب المغنى كذا قيل و صاحب الذخيرة هو الصدر تاج الدين ابو المكارم احمد بن عبد العزيز ابى الصدور اخو عمر بن عبد العزيز رحمهم الله و صاحب التتمه ابن الصدر « 3 » تاج الدين هذا و هو محمود بن احمد بن عبد العزيز و قيل هو صاحب المحيط و كانه اصح كذا قيل و صاحب الجامع الصغير هو الصدر حسام الدين بن الصدر السعيد صاحب العمارات كذا قيل و قيل صاحب الذخيرة محمود بن احمد بن عبد العزيز المذكور آنفا . « 4 »

--> ( 1 ) - اصل : بحاله . ( 2 ) - الصدر الشهيد ، عمر بن برهان الدين الكبير عبد العزيز بن عمر بن مازه ، حسام الدين ابو محمد ، فقيه حنفى ، ولادتش بسال 483 و شهادتش بسمرقند در سنهء 536 بوده . اسمعيل پاشا مؤلف هدية العارفين كتاب المغنى را در عداد تأليفات وى مذكور نداشته و در عوض پاره‌يى از تأليفات برادرزاده‌اش محمود بن احمد بن عبد العزيز را به او نسبت داده است . ر ك « هديه ج 1 ص 783 » ( 3 ) - اصل : ابن الصدور . ( 4 ) - امام برهان الدين ابو المعالى محمود بن الصدر السعيد تاج الدين احمد بن برهان الدين عبد العزيز بن عمر البخارى الحنفى المعروف بابن مازه ( 551 - 616 ) ذخيرة الفتاوى و المحيط البرهانى فى الفقه النعمانى و تتمة الفتاوى از تأليفات اوست . « هديه ج 1 ص 404 و كشف الظنون » عوفى در لباب الالباب ( ج 1 ) بتفصيل ازين خاندان ياد كرده است ، علامهء فقيد