محمد رضا واليزاده معجزى

99

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

بيشتر اوقات آرامش روحى نداشته و گرفتار كشمكش طوايف دلفان و تنبيه و تاديب طايفه كاكاوند بوده [ است . ] قضيه تنبيه كاكاوند در تهران به قدرى كسب اهميت كرده بود كه موقعى كه ايلدرم ميرزا توسط احتشام الدوله جريان را به عرض شاه رسانيد ناصر الدين شاه يك جبه ترمه به عنوان خلعت براى شاهزاده مزبور فرستاد ( 1269 ) . سال‌هاى حكومت احتشام الدوله و ايلدرم ميرزا غالبا توأم با شورش و ياغىگرى عشاير بود و اين دو شاهزاده كمتر روى راحتى و آرامش ديدند . تازه لرستان مىخواست آرام بشود و كارها جريان عادى پيدا كند كه خبر عزل اميركبير در لرستان منتشر گرديد و طوايف دوباره سر به شورش برداشتند على الخصوص ايلدرم ميرزا كه اوقات او همه صرف اردوكشى مىشد . خوانين مير بيك كه عبارت از دو تيره محمد خانى و على ابدال خانى بودند ، سخت با همديگر عداوت پيدا كردند و خصومات سابق را به خاطر آورده بودند و چنين به نظر مىرسد كه سياست تعيين يا تبعيض ايلدرم ميرزا موجب تشديد خصومت آنها مىگرديد . مجمل قضيه اين است كه در زمانى كه رياست تيره محمد خانى دلفان به طهماسب خان پسر محمد خان رسيد ، بين او و پسران على ابدال خان كه تيره مخالف آنها را تشكيل مىدادند ، اختلاف سختى افتاد و در تنگ گردز از توابع بخش طرهان و كوهدشت در هنگامى كه هريك از اين دو دسته خوانين به اتفاق طايفه و من تبع خود به گرمسير رفته بودند ، بين آنها جنگ شد و در نتيجه صفى خان پسر محمد خان كشته شده و خصومت فيما بين خوانين دو تيره مزبور به غلظت و وخامت گراييد . بعد از صفى خان مهر على خان پسر او كه برادرزاده طهماسب خان بود ، همواره نقشه انتقام مىكشيد و در انتظار فرصت مناسب بود . تا اين‌كه بعد از چند سال خانكه خان را به تلافى خون پدرش صفى خان به قتل رسانيد و اين نزاع همواره در ميان دو تيره خوانين مير بيك ادامه داشت و هر وقت فرصت مناسبى به دست يكى از دو تيره مزبور مىافتاد ، از قتل و غارت همديگر كوتاهى نمىكردند . تا اين‌كه خوانين طايفه نور على كه با طايفه مير بيك ريشه نژادى مشترك دارند ، با تيره على ابدالى متحد گرديدند و در نتيجه محمد خانىها در اقليت افتادند و براى تقويت خود مىكوشيدند كه قسمتى از طايفه و خوانين نور على را با خود همدست سازند و به اين نسبت با تيره موسوم به " ده پهلوان " وصلتهايى كردند . وضع به‌همين ترتيب بود تا موقعى كه شاهزاده ايلدرم ميرزا به حكمرانى لرستان منصوب گرديد ايلدرم ميرزا قلبا با مهر على خان عداوت داشت ولى از قدرت محلى او بيمناك بود و علنا جرأت افتتاح باب ستيزه را با مشار اليه نداشت . كاظم خان پسر خانكه خان از عداوت باطنى