محمد رضا واليزاده معجزى

774

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

خط كرمانشاه عازم پشتكوه شد و نزد والى رفت و مذاكرات لازم را با او آغاز نمود . عمده مذاكرات راجع به استخراج مواد نفتى از معادن پشتكوه بود و قرار لازم با وى منعقد ساخت . « 1 » ويلسن قرار و مدار لازم را با والى گذاشت « 2 » و مراجعت كرد و دنبال كارها و اقدامات ديگر خود را در خوزستان و ميان ايل بختيارى و ساير نقاط گرفت تا اين‌كه در سال 1913 مجددا به لرستان مراجعت كرد و دوباره به پشتكوه نزد والى رفت و معادن قير و نفت دهلران را مورد كاوش و استخراج قرار داد و از خاك پشتكوه به عراق عرب رفت و در آن‌جا نيز اقداماتى به منظور كشيدن راه‌آهن در عراق به پشتكوه نمود و در ضمن معدن دالپرى را هم كشف نمود . مزبان سگوند ويلسن را توقيف كرد ويلسن از پشتكوه به اتفاق تيمور خان بيرانوند به خانه مزبان سگوند كه در كلات بود رفت و شب در خانه او مهمان بود . فردا مزبان ، ويلسن را توقيف كرد و به او گفت تو چه از جان ما مىخواهى ؟ چرا وطن خودت را رها ساخته و به جان ما افتاده‌اى و مزاحم ما مىشوى ؟ ويلسن يك شبانه‌روز در خانه او محبوس بود و سرانجام با وساطت خوانين بيرانوند و من‌جمله تيمور خان ، [ مزبان خان ] او را مرخص ساخت ولى مبلغ كلانى از مشاراليه گرفت . ويلسن اين داستان را هم كتمان كرده و در نوشته‌هاى خود نياورده [ است ] . [ اكتشافات معدنى و ادامه مأموريت ويلسن ] نگارنده فراموش كردم بنويسم كه ويلسن به قرارى كه بعضى همراهان او نقل مىكنند اطلاعات كافى در قسمت معدن‌شناسى هم داشته و شايد مأموريتى كه در مورد نفت و اكتشافات نفتى به او داده‌اند به واسطه معلومات معدن‌شناسى او بوده است . از جمله يك نفر از خوانين لرستان كه در ايام توقف در خانه ديوان بيگى با او جهت اكتشافات نفتى به اطراف و اكتشاف لرستان مىرفته‌اند او را به تنگ تير برده و ديوان بيگى چند نقطه را كه آثار ذخاير نفتى داشته‌اند به او نشان مىدهد و ويلسن بعد از آزمايش به او جواب مثبت مىدهد ؛ و نيز در محل معروف به آميران نزديك معمولان در اراضى كوشكىها خاك را امتحان كرده و به ديوان بيگى مىگويد در اين نزديكى ذخاير مهم از مواد نفتى وجود دارد ؛ و نيز نزديك كشكان محلى است به نام نرمله و

--> ( 1 ) . جريان استخراج نفت ( دهلران ) پشتكوه در جلد اتابكان و واليان لرستان به تفضيل نوشته شده و در اين‌جا هم تكرار مىشود . ( 2 ) . اصل : داد .