محمد رضا واليزاده معجزى

704

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

[ در ادامه مطالب ، آقاى حاج عز الممالك نام اشخاصى را كه در مهاجرت حضور داشته‌اند را نوشته است . ] نظر به اينكه او از مهاجرين لرستان فقط نام مرحوم يمن الملك ( ميرزا حبيب اللّه خان ) [ و آقا ميرزا صادق بروجردى ] را ذكر كرده لذا نگارنده نام چند نفر از سرشناسان لرستانى را كه از قلم ايشان افتاده ذيلا مىآورد و باقى اشخاص غير مشهور در صفحات بعد جزو همراهان نظام السلطنه ذكر مىشوند . ضمنا اين نكته ملحوظ نظر خوانندگان محترم باشد كه غرض فقط ذكر نام چند نفر سرشناس است كه به استانبول رفته‌اند و اگر خوانين ديگر لرستانى را كه در جاى خود به نام آنها اشاره شده ذكر كنم شايد مشاهير آنها از پنجاه نفر تجاوز كند لكن آنها به ملاحظاتى كه از آن جمله اختلاف با نظام السلطنه بود به مرور از اردو جدا شدند . « 1 » 1 . ميرزا حبيب اللّه خان كمالوند . 2 . ميرزا اسد اللّه خان كمالوند . 3 . ميرزا محمود خان كمالوند . 4 . مير شيخ على خان ساكى . 5 . مير غيظى خان ساكى . 6 . رستم خان بهادر السلطان . 7 . بابا خان طولابى . ورود مهاجرين به اصفهان مهاجرين به هر ترتيبى بود خود را به اصفهان رسانيدند . فرمانفرما كه به‌جاى مستوفى الممالك به رياست وزرا منصوب شده بود ، بسيار كوشيد كه مهاجرين را به تهران

--> به شرط اينكه هرگاه دولت از رعيت خود قشون گرفت معادل آن از قشون روس بيرون برود . 12 . آنچه از اول جنگ تا به حال پول قرض داده‌اند رد كنند . 13 . دولت روس و انگليس دوازده‌ساله ضمانت استقلال را مىكنند به ضمانت فرانسه و ايتاليا و ژاپن هكذا ساير مواد كه 28 ماده بود و محرر بيش از اين به دست نياوردم ( مقصود از محرر نواب يزدى است ) براى اينكه مخفى داشتند . بالاخره فرستادگان مستوفى الممالك جواب را گرفته برگشتند و قشون روس به‌سمت كاشان حركت و مهاجرين نيز به جانب اصفهان رفته روز اربعين 1334 ق . وارد اصفهان شدند . با مقايسه عقايد و اقدامات مهاجرين با عقايد و اقدامات دولتيان و مجلسيان و با اعتراف به اين‌كه در ميان هردو دسته مردان وطن‌پرست و روشن‌بين بوده‌اند ، جاى بسى تأسف است كه انديشه و تشخيص اين دو دسته تا اين حد با همديگر فاصله داشته وافق ديد آنها را از همديگر دور بوده است . هردو هم به خيال خود بر وفق خير و مصلحت ايران گام برداشته‌اند . از ] ( 1 ) . قبلا ذكر كرديم كه هسته اصلى سپاه نظام السلطنه را سواران عشاير لرستان تشكيل داده بود و دوهزار نفرى كه در . . . و سراب زارم سان ديده بودند اكثرا اهل لرستان بودند . النهايه بعدا هفتصد نفر سواران حسنوند رفتند . ولى [ اردو جدا شده بعد از ورود نظام السلطنه به اردوگاه صحنه باز هم بعضى خوانين با سواران خود به اردو ملحق شدند . ولى نگارنده دقيقا و حتى تخمينا نمىداند چند نفر از آنها در مهاجرت شركت كرده‌اند .