محمد رضا واليزاده معجزى
699
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
مستوفى و روى كار آمدن دولت فرمانفرما كه متمايل به روسها بود و رفتن شاه از تهران به فرحآباد و اعلام حكومت نظامى مطالبى نوشته و از جنايات و ستمگريهاى روسها و آدمكشىهاى آنان به بهانههاى كوچك سخن مىراند و مىگويد : « همه مليّون دست از كار نكشيدند و مساعدين آلمانى هم وسايل جمعآورى قوا و موجبات حمله نمودن به روسها و استرداد ولايات اشغال شده را تا يك اندازه فراهم آوردند و مجددا دريچه اميدى بر روى مليّون گشوده گرديد . » آلمانها سعى داشتند كه نظام السلطنه قوايى را كه از ايلات و طوايف مختلفه لرستان ( سگوند ، بيرانوند ، حسنوند ، باجولوند ، يوسفوند ، كوليوند ، بالا گريوه ، ايتوند ، مير بيك ، كاكاوند و ساير طوايف لرستان ) و نقاط ديگر جمع كرده بود زودتر به ميدان جنگ ببرد . ولى نظام السلطنه مىخواست در اين گيرودار ( چنانكه قبلا هم اشاره كرديم ) قرار محكمى با آلمانها گذاشته « 1 » [ و ] ضمانتنامه از آنها براى تماميت ارضى و استقلال ايران گرفته و بعد از حصول اطمينان ، داخل در ميدان كارزار شود . اين قرارداد بنا بوده در تهران با مأمورين سياسى آلمان به امضا برسد ولى به جهاتى كه شرح آن در كتب تاريخ مندرج است صورت خارجى پيدا نكرد « 2 » و نظام السلطنه در عوض به ضمانتنامهاى راضى شد . بارى نظام السلطنه در دهه آخر صفر 1334 ه ق . از لرستان با جمع كثيرى از سرداران و سركردگان لرستانى و سواران و تبعه آنها به بروجرد رفت و عيالات خود را از بروجرد به عراق عرب فرستاد و خود يك اردوگاه عمومى تشكيل داده و داخل ميدان جنگ شد . « 3 » همانطور « 4 » كه از پيش گفتيم خوانين ايل بيرانوند به ملاحظه اينكه خود را براى شركت در جنگ آماده سازند ، در سال 1334 ه ق . از رفتن به گرمسير صرفنظر كردند و با سواران خود از ميانه راه مراجعت نمودند و در صفحه سيلاخور سفلى كه اقامتگاه تابستانى آنها است متوقف شدند . با اين خيال كه با نيروى ژاندارمرى كه از سالها قبل تاكنون دشمنى شديد داشتند و از همديگر [ افرادى را ] كشته بودند ، صلح كنند و به اتفاق ژاندارمرى با حكومت نظام السلطنه سازش نموده و مشغول خدمت گردند . « اداره ژاندارمرى آنها را تأمين داد و حكومت هم از تقصير آنها درگذشت ، ولى براى تأمين آنها از طرف دولت و تأمين دولت و ملت از آنها قرارداد و ضمانتى لازم بود و به خصوصيتى بين
--> ( 1 ) . اصل : داده . ( 2 ) . به تاريخ عصر حاضر توجه فرماييد [ دولتآبادى ، حيات يحيى ] جلد 3 صفحه 311 . ( 3 ) . اصل : شود . ( 4 ) . اصل : رؤساى ايل بيرانوند همانطور .