نظام السلطنه را در همان روز امضاى اين قرارداد صدهزار ليره انگليسى قيمت كرده بودند كه اگر از دستش برود ، دولت آلمان اين مبلغ را به او يا وراثش بپردازد . بدترين ماده اين قرارداد ماده 7 بود ؛ زيرا بر سر تقسيم اين پول اختلافات گوناگون در ميان مهاجرين و رئيس‌شان و آلمانها و عثمانيها روى داد و منتهى به تفرقه و سرگردانى عده بسيارى از آنها شد و سرانجام گروهى در بغداد ، گروهى در حلب و موصل ، گروهى در اسلامبول و جمعى در برلين از يكديگر ناراضى و تا خاتمه جنگ سرگردان ماندند و داستان عجيب اين مهاجرت بدين وضع حزن‌انگيز به پايان رسيد . « 1 » در اين داستان فجيع يك مرحله مضحك هم هست و آن اين است كه پس از شكست خوردن مستوفى كه نتوانست احمد شاه را از تهران ببرد ، دولت جديدى متمايل و حتى خيلى متمايل به متفقين به رياست عبد الحسين ميرزا فرمانفرما بر سر كار آمد . پسر دوم فرمانفرما ، عباس ميرزا سالار لشگر داماد نظام السلطنه ، در زمانى كه پدرزنش حكمران بروجرد و لرستان بود ، او هم در آن‌جا رياست قشون را داشت و قهرا با وى راه افتاد [ و ] به همدان و از آن‌جا به كرمانشاه رفت . چون فرمانفرما نخست‌وزير شد ، نظام السلطنه درصدد برآمد او را مرعوب كند تلگرافى به فرمانفرما كرد در آن به لحن تهديدآميز اشاره به اين نكته كرد كه پسرت هم پيش من گرو خواهد بود . اين تلگراف كه به فرمانفرما رسيد ، مطلقا اعتنا نكرد و نزد رئيس كابينه نخست‌وزيرى فرستاد و چون دستورى در پاى آن ننوشته بود ، رييس كابينه تكليف خود را نمىدانست . آن را برداشت و پيش فرمانفرما رفت و گفت جواب اين را چه بدهيم ؟ فرمانفرما در جواب گفت : يك شيشكى . رئيس كابينه متحير شد كه چه كند . نخست‌وزير ايران گفت : نمىدانى شيشكى را چه‌طور مىنويسند ؟ حالا به تو ياد مىدهم . قلمى را از روى ميز برداشت درحالىكه با دو لب خود همچنان‌كه معمول هست « شيشكى » بست ، خطى روى تلگراف كشيد و آن را به دست رئيس كابينه نخست‌وزيرى ايران داد . هستهء اصلى و مركزى سپاه ملى نظام السلطنه را كه به اتكاى آن با آلمانها قرارداد منعقد ساخت ، عشاير لرستان تشكيل مىدادند و ما در صفحات قبل فهرست اسامى چند نفر از خوانين لرستان را كه در روز تنظيم قرارداد با نظام السلطنه بوده‌اند ، نوشتيم . بعد از آن‌روز هم متواترا بعضى از خوانين با سواران خود به او پيوستند و نظام السلطنه از پولهاى گزافى كه آلمانها در

--> ( 1 ) . [ مؤلف در اين‌جا عدد 1 را نوشته ، اما در زيرنويس مطلبى ننوشته است . ويراستار ]