محمد رضا واليزاده معجزى
659
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
برداشتند و والى امان اللّه خان را در اليشتر گذاشت و خودش به دلفان رفته ، بعد از مراجعت شهاب از بروجرد نظام السلطنه از كاكا رضا به خرمآباد رفته بود كه از آنجا به بروجرد برود تا بنا به معاهدهاى كه در همين اوقات با نمايندگان دول آلمان و عثمانى منعقد ساخته بود ، سران لرستان و جمعيت عشاير را در بروجرد جمع نموده و به منظور مقابله با روسها كه از مرزهاى شمالى به ايران وارد شده بودند ، حركت نمايد . ( نيمه ذى الحجه 1332 قمرى . ) بعد از رفتن نظام السلطنه به خرمآباد اردوى والى به خاوه پاى قلعه كفراج رفت و شهاب در خاوه به اردوى والى ملحق گرديد و والى اشرف العشاير را به منظور وصول ماليات نهاوند و اطراف آن فرستاده و ميرزا محمد خان برادر ديگر اشرف العشاير به اتفاق نظام السلطنه و اردويش به خرمآباد رفته بود . والى از خاوه به جانب هرسين حركت كرد و بقاياى ماليات اليشتر را به وسيله پسرش امان اللّه خان و ماليات دلفان را با همه عوارض آن از قبيل خدمتانه و مهستانه و دهها اسامى و عناوين ديگر كه آنها هم مجموعا كمتر از اصل ماليات نبودند ، تماما به حيطه وصول درآور و عنان عزيمت را به جانب هرسين معطوف داشت و اعظم السلطنه سركرده طايفه كاكاوند كه با دولت ميانه خوشى نداشت ، از والى ترسيد كه مبادا او را دستگير سازد و براى جلب توجه والى استقبال شايانى از او به عمل آورد و در ظرف چند شبانهروز از خود و اردويش پذيرايى بسيار مفصلى كرد و والى هم در قبال اين همه خدمت مزاحم او نشد و فقط قدرى او را نصيحت كرده و گفت : " تو كه مىخواهى بر طايفه مهمى مثل كاكاوند و شهرى مانند هرسين رياست و حكومت كنى ، صلاح كارت در اين است كه مطيع قوانين و مقررات مملكت بوده و در پرداخت ماليات عذرهاى بيهوده نتراشى و حكام وقت و اولياى امور را نسبته به خود خشمگين نسازى ، زيرا بدبينى كاركنان دولت هيچوقت براى اشخاصى مانند تو كه داعيه رياست و حكومت دارى ، ثمرات شيرينى به بار نمىآورد . بعد از چند روز والى آماده حركت شد و دستور داد اردوى او از قريه " ده لك " كه نزديك قصبه هرسين است ، به جانب نهاوند عزيمت كند . اعظم السلطنه موقع حركت والى مبلغ پانزده هزار تومان به عنوان پيشكشى به خزانهدار والى تقديم داشت و والى يد اللّه خان اشرف الملك و اسفنديار خان امير حرب را با قريب دويست سيصد سوار با آقاى مير اسفنديار خان شهاب به منظور وصول ماليات منطقه هرسين و كاكاوند در هرسين گذاشت كه ضمنا هر وقت اشرف العشاير از كار ماليات نهاوند فارغ شد ، به آنها پيوسته و متفقا دنبال اردوى والى حركت نمايند .