محمد رضا واليزاده معجزى
584
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
مشروطهخواهان بساط سلطنت محمد على شاه را سرنگون خواهند ساخت و هرچه شما به نظام السلطنه پول بدهيد از كيسهتان رفته و اين تلقينات در اين سه نفر تأثير فوق العاده بخشيد و مصمم شدند كه در مقابل فشارهاى حكمران مقاومت نمايند و لذا به بهانه رفتن عشاير به گرمسير و معاذير ديگر به دفعالوقت مىگذرانيدند . از آن طرف هم انجمن مشروطهخواهان به پشتيبانى از متعهدين وصول ماليات پرداخته و در ميان مردم عليه نظام السلطنه تبليغ مىكردند و نظام السلطنه كه از گرفتن وجوه ماليات تقريبا مأيوس شده بود ، درصدد توقف متعهدين برآمد و چون آنها هم درك كرده بودند كه حاكم چه نيتى دارد ، از رفتن به دار الاياله خوددارى نموده و به طفره و تعلل برگزار مىكردند . بديهى است اختلاف از اين تاريخ به خصومت منجر شده و متعهدين مزبور در زمره مقصرين قرار گرفتند ، ولى نظام السلطنه به اميد اينكه بتواند با لطايف الحيل آنها را به دار الحكومه احضار كند ، سعى داشت به وسيله اطرافيان خود فريبشان داده به دام اندازد . ليكن آنها كه به نيات وى آشنا بودند ، از رفتن نزد او خوددارى مىكردند . وقتى كه نظام السلطنه از آمدن آنها مأيوس شد ، درصدد برآمد كه بين ديوان بيگى و آقا ربيعا تفرقه بياندازد و چون ديوان بيگى را مردى سادهتر و بىآلايشتر تشخيص داده بود ، به وى پيغام داد كه غرض من آقا ربيعا است و تو را مردى بىغرض و مطيع مىدانم . هرگاه شما دست از حمايت آقا ربيعا برداريد ، من شما را مورد محبت قرار خواهم داد . ديوان بيگى براى نظام السلطنه جواب فرستاد كه من و آقا ربيعا باهم سوگند اتحاد ياد كردهايم و قرآن را فيما بين شاهد ساختهايم كه پيمانشكنى نكنيم . علاوهبراين او پدرزن من است و حمايتش بر من واجب است و اگر من او را به حال خود واگذارم ، در نزد اهل لرستان ملوم و ملعون خواهم بود . مجددا نظام السلطنه به ديوان بيگى جواب داد كه اگر غرض تو آن است كه چون دختر آقا ربيعا همسر تو است نمىتوانى او را به حال خودش بگذارى ، از پشتيبانى و حمايت از او دست بردارى ، من به شما قول مىدهم كه دختر خودم را با خرج خودم به عقد تو درآورم . ديوان بيگى به اين پيغام هم جواب داد كه من به چنين وصلتى افتخار مىكنم ، ولى در اين موقع كه آقا ربيعا مورد بىلطفى توست ، من بين الاقران نمىتوانم او را تنها گذارم . هرگاه قصد لطف و محبت و عفو و اغماض داريد ، بهتر آن است كه او و من هردو از آن بهرهمند شويم و اگر خيال حبس و شكنجه داريد ، هم مناسب اين است كه من و او هردو مشمول قهر شما واقع شويم .