محمد رضا واليزاده معجزى

537

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

نظام السلطنه به او و محمد حسن خان سعد الملك واگذاشت « 1 » و نظام السلطنه تا شعبان 1314 يعنى ماه هشتم از سلطنت مظفر الدين شاه در اين سمت بود . فقط در اوايل سال 1314 بنا به مصالحى خوزستان و بختيارى و چهارمحال را به سعد الملك واگذاشت و نظام السلطنه خود براى اداره لرستان به بروجرد آمد . نظام السلطنه در شعبان 1314 به تهران احضار شد و پس از عزل ميرزا على اصغر خان امين السلطان در هيأت وزرائى كه رئيس الوزرا و صدراعظم نداشت و در حقيقت تحت رياست على قلى خان مخبر الدوله وزير داخله بود ، به وزارت عدليه و تجارت منصوب شد و در عهد صدارت عين الدوله ( از سوم ذى القعده 1315 تا محرم 1316 ) نيز اين مقام را داشت لكن عين الدوله در دوره رياست وزرائى و صدارت شايد به علت بستگى سابق نظام السلطنه به امين السلطان چندان كارى به او رجوع نمىكرد و در اين دوره نظام السلطنه باوجود داشتن عنوان وزارت عدليه ، در حقيقت كارى نداشت و چون از داعيه صدارت نيز خالى نبود به امين الدوله دشمنى مىورزيد . پس از عزل امين الدوله و روى كار آمدن مجدد على اصغر خان امين السلطان به‌جاى مرحوم ابو القاسم خان ناصر الملك ، رئيس دفتر استيفا و دفتر عدليه شد و برادر خود سعد الملك را به معاونت برگزيد . در سال 1317 نظام السلطنه به‌جاى حسنعلى خان امير نظام گروسى به پيشكارى محمد على ميرزا وليعهد و حكومت آذربايجان مأمور گرديد و در تمام مدت مسافرت اول مظفر الدين شاه به فرنگستان ( از روز دوازدهم ذى الحجه 1317 ) تا دوم شعبان 1318 كه محمد على ميرزا به نيابت سلطنت در تهران اقامت داشت ، آذربايجان به استقلال تحت اداره و حكومت نظام السلطنه بود . هم‌چنين در سفرهاى بعدى شاه به فرنگ ، در دورهء سوم سفر مظفر الدين شاه به فرنگ ، يعنى ( در اوايل سال 1323 ) موقعى كه باز محمد على ميرزا به نيابت سلطنت در تهران به‌جاى پدر خود اقامت داشت و نظام السلطنه در تبريز حكومت مىكرد واقعه قتل جعفر آقاى شكّاك كرد اتفاق افتاد . اجمال قضيه آن‌كه كردان شكّاك كه هميشه در نافرمانى نسبت به دولت ايران سر مىكردند و به تعدى و تجاوز مىپرداختند ، در اين تاريخ به علت امانى كه

--> ( 1 ) . در همين اوقات رضا قليخان مجير السلطنه ( نظام السلطنه دوم ) ضمن سركشى به عموهايش با لرستانيان كه هم نژادان او بودند ، آشنايى پيدا كرده و با بعضى از سران لرستان كاملا آشنا شد و به سابقه همين آشناييها بعدا حكومت لرستان را گرفت .