محمد رضا واليزاده معجزى
493
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
در اين هنگام نظر على خان امير اشرف در بالاخانه يك عمارت كه در جلو آبادى قرار داشت ، مشغول صرف صبحانه بود كه صداى غرش مهيب توپهاى كوهستانى توأم با اصابت گلوله به پيشانى اطاق و فروريختن قسمتى از جلو اطاق همه را به وحشت انداخت و نظر على خان را با اشخاصى كه پيرامونش بودند در زير گرد و خاك چنان مقرر كرد كه دروازه اتاق را براى فرار گم كرده و از فرط دستپاچگى جمعى به ته اطاق فرار كردند و هنوز راه فرار را پيدا نكرده بودند كه غرش گلوله دوم توپ و اصابت آن به اطاق قسمت ديگر آن را خراب كرد و نظر على خان با آن شجاعت مخصوص به خودش هم ناچار شد كه خونسردى را كنار گذارده فرار كند و آماده حركت به جبهه جنگ گرديد در همين روز جنگ با غرش گلولههاى مزبور اعلام گرديد و جنگجويان لرستان به جبهه شتافتند ولى متأسفانه موقعى كه خواستند به مواضع روز قبل بروند متوجه شدند كه آن مواضع مستحكم را سپاه دولتى اشغال كرده و يك موقعيت مهمى را از دست آنها گرفتهاند و لذا به حكم اجبار آنها در ارتفاعات پشت شهر ساوه موضع گرفته و مشغول جنگ شدند . مقابله داود خان با نيروى دولتى مقارن همين اوقات كه لرستانيان سرگرم جنگ بودند ، داود خان كلهر با چريك كلهر وارد صحنه جنگ شد يك ستون از سواران بختيارى به مقابله با آنها شتافتند . صداى شليك گلوله از چهار سمت فضا را پر ساخته بود . لرستانيان با يك دسته از قواى و كلهرها با يكدسته . تنور كارزار چنان گرم شده بود كه گوشها از غرش گلوله توپ و تفنگ كر شده بود و جنگجويان صداى همديگر را نمىشنيدند . دفعتا شكست فاحش به كلهرها افتاده با سرعت سوار شده فرار كردند . موجب شكست داود خان ورود يپرم خان و مجاهدين بود يپرم خان ارمنى كه در فصول پيش او را شناختهايم در اثر فداكاريها و فتوحاتى كه نصيبش شده بود ، به صورت قهرمان جنگهاى مشروطه و استبداد درآمده بود و او چنان به شجاعت و فنون جنگ و تاكتيكدانى شهره شده بود كه شنيدن نامش لرزه بر اندام مخالفين مشروطه مىانداخت و مخصوصا غلبه او در شمال بر تركمنها و قواى محمد على شاه و شكست دادن و تير باران كردن ارشد الدوله در سراسر ايران ولوله انداخته و تسمه از گرده دشمنان مشروطه كشيده