محمد رضا واليزاده معجزى

394

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

ساخت . با اين مقدمات واضح است كه سفارت انگلستان در پشتيبانى و پيشرفت كار سالار الدوله كوتاه آمده و قدم جدى در اين راه به نفع وى برنداشتند . ما در اين فصل كه اختصاص به نامه‌هاى رسمى مأمورين مخفيه انگليس و مكاتبات دولت و حكام غرب و صدراعظم و نامه‌هاى سالار الدوله به حكام و متنفذين صفحات غرب دارد ، نخست نامه مأمور مخفى سفارت و سپس به ترتيب نامه‌هاى مصادر امور و بعد مكاتبات سالار الدوله را مىآوريم . نامه مأمور مخفى انگليس به سفير انگليس « به تاريخ 12 ربيع الثانى 1325 از همدان - محرمانه . معروض حضور بندگان تعالى مىدارد : واقعات و اخبارات جديد از قراريست كه به عرض مىرساند . از قرارى كه اخبار رسيده سالار الدوله به دولت ايران ياغى و با نظر آقا لرستانى « 1 » متفق گشته‌اند . از پانزده هزار الى بيست هزار و كسرى عسگر سوار جمع‌آورى نموده و از سرحدات هم به تقويت سوار و عسگر هرجا توپ بوده همراه آورده و در نزديكى نهاوند دو اردو جمع شده : يكى از مال سالار الدوله و يكى از مال نظر آقا . قريب يك فرسخ هردو اردو جدا چادر زده‌اند . يك چادر هم در وسط دو اردو زده‌اند . بعد از ناهار سالار الدوله و نظر آقا در چادر وسطى مىروند و با يكديگر قرار و مدار كارهاى خود را صحبت مىدارند . روز نهم شهر حال شاطرى با مكتوب از جانب سالار الدوله به جانب امير افخم زين العابدين خان رسيد . مضمون اين‌كه سى هزار تومان پول براى خرج خود و عسگر خواستند . در جواب آقاى امير متعذر گرديد . مجددا اخبار ثانى از جانب سالار الدوله رسيد كه روز 12 شهر حال به نهاوند خواهم آمد و در روز پانزدهم به همدان . چون بد وقتى است و محصولات زير پا مىشوند و رعيت بيچاره و بىنان مىماند و خانه خراب و متضرر مىشوند اهالى مخصوصا همدانىها از همين خبر مضطرب و متوحش شده‌اند و جواب ثانى از سالار الدوله به امير رسيده بود كه روز 15 به همدان خواهيم آمد و يا بيست هزار تومان بده تا نيايم . امير به او نوشت : « بيست و پنج هزار تومان مىدهم به همدان نياييد » و با اين حال جواب صريح تاكنون از سالار الدوله نرسيده و در روز 9 مكتوب سالار الدوله با شاطر به امير رسيد و سؤال و جواب خيرخواهانه و نصيحت‌آميز امير به او در جواب نوشته شد . شب همان روز امير مفخم در

--> ( 1 ) . منظور نظر على خان امير اشرف حكمران صفحات طرهان و دلفان و سلسله و غيره است كه در مواضع عديده از اين تاريخ از او و كارهايش ياد كرده‌ايم .