محمد رضا واليزاده معجزى
356
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
او شدند . فاضل خان و حسن خان سگوند و رفقاى آنها دسته مخالف بودند . اعظم الدوله با نظر على خان امرايى و همكارانش بر سر بعضى مسايل جاريه و امور مالياتى از در مخالف وارد شد و روزبهروز ماده خصومت فيما بين آنها به غلظت مىگرائيد . در اين اوقات نظر على خان و رفقايش همه در خرمآباد بودند . خود او در خانه امام جمعه سكونت داشت و مهر على خان در خانه آقا ربيعا پدرزنش بود . اعظم الدوله مصمم شد كه همه آنها را توقيف و خود را از شر تحريكات و اقدامات مخالفتآميز آنان آسوده سازد . فاضل خان و حسن خان سگوند كه پيشكار بودند ، نيز مرتبا اعظم الدوله را به اين كار تحريك مىكردند . چون نظر على خان عده زيادى سوار و تفنگچى با خود به همراه داشت ، لذا اعظم الدوله نتوانست خود او را دستگير سازد ولى مهر على خان سگوند و معين السلطنه را دستگير و زندانى كرد . آقا ربيعا كه در چگنى نايب الحكومه بود ، از خطر موقتا رهايى يافت ولى اعظم الدوله بعد از چند روز توسط حاج آقاى معروف به او تأمين داد و آقا ربيعا به اعتماد تأمين او به خرمآباد پيش اعظم الدوله رفت و او هم نزد رفقا محبوس گرديد . « 1 » نظر على خان چند روز همچنان در خانه امامجمعه ماند تا شايد بتواند رفقا را از زندان برهاند ولى موفق نگرديد . سرهنگ موسى خان كه جزو دارودسته نظر على خان بود ، به او گفت : « توقف تو در خانه امام جمعه صلاح نيست و اگر فيما بين شما و اعظم الدوله كار به جنگ منجر شود ، شما در اين محل نمىتوانيد به خوبى از خود دفاع كنيد و بهتر آن است كه دستور دهيد اردوى شما به هموارى پشت بازار كه با ارتفاعات سفيدكوه نيز مربوط است ، بروند . » امير اشرف سخن سرهنگ موسى خان را به جا دانسته ، خود و اردويش در پشت بازار چادر برافراشتند . اعظم الدوله كه آمادگى نظر على خان را از رفتن به هموارى پشت بازار جهت جنگ احساس كرد ، به سابقه غرور عشايرى خود در مقام دفع وى برآمد و به توپچيان خود امر كرد تا توپها را در بالاى قلعه فلك الافلاك رو بهسمت پشت بازار سوار كردند و جنگ فيما بين او و اردوى نظر على خان شدت پيدا كرد و چون عدهاى از اهل شهر خرمآباد هم در مقام كمك به اعظم الدوله برآمدند ، لذا اردوى نظر على خان شكست يافته و بهسمت طرهان فرار كردند « 2 » و
--> ( 1 ) . سابقا مقصرين را در برج آبى كه در ضلع شرقى گلستان واقع و پايهاش در آب قرار داشت ، حبس مىكردند و به دستور فرمانفرما آن را تعمير كردند كه محبوسين در عسرت نباشند . ( 2 ) . موقعى كه نظر على خان و اردوى شكست يافتهاش به كوهدشت رسيدند ، اطرافيان او وادارش كردند كه دكانداران و كسبه ثابت و سيار خرمآبادى را كه در منطقه طرهان مشغول كسب تجارت بودند ، به تلافى كمكى كه خرمآباديان به اعظم الدوله داده و اردوى او را غارت كرده بودند توقيف و اموال آنها را تاراج سازد . ولى آن مرد بلند نظر شديدا اين تقاضاى را رد