محمد رضا واليزاده معجزى
339
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
زحمت كرد و مردم را از سر خانه و زندگى به ميدانهاى جنگ كشانيد ولى سرانجام نه خودش از اين كار سودى برد و نه كشورش و نه اهل لرستان و لكن آثار شوم آن هم براى ايران مضر بود و هم براى لرستان . سالار الدوله با قيامهاى خود پايههاى تخت سلطنت قاجاريه را سست گردانيد و سقوط و اضمحلال آن را تسريع كرد . اهل لرستان را به هرجومرج و ياغيگرى و خودمختارى عادت داد . بهطورى فاصله و جدايى بين آنها و دولت مركزى انداخت كه بعد از فرار سالار الدوله به خارج ديگر اهل لرستان از حكام وقت اطاعت نمىكردند و در نتيجه سالهاى متمادى بدون حاكم و سرپرست به ياغيگرى و غارتگرى معتاد شده رشته كشاورزى و دامدارى را رها ساخته و در عوض به غارتگرى پرداختند و نتيجه اين اعمال چنين شد كه سال 1302 سردار سپه سرلشگر امير احمدى را مأمور فتح لرستان كرد و آن همه بدبختى نصيب اهل لرستان شد . نخستين مأموريت ابو الفتح ميرزا سالار الدوله در لرستان در هنگامى كه مظفر الدين شاه بر تخت سلطنت ايران جلوس كرد ، پسرش ابو الفتح ميرزا سالار الدوله هنوز خيلى جوان بود و نمىتوانست مستقلا حكومت كند لكن مادرش نور الدوله شاه را آرام نمىگذاشت و براى او حكمرانى ناحيهاى از مملكت را درخواست مىكرد و سرانجام با وجود حداثت سن شاهزاده ، مظفر الدين شاه فرمان حكومت لرستان و ناحيه غرب را براى او صادر كرد و چند نفر از رجال سالخورده و مجرب را با او همراه نمود و به شاهزاده اندرز داد كه بدون صلاح و صوابديد مشاورين كارآزموده خود ، حق دست يازيدن به كارهاى اساسى و مهم را ندارد و او هم در اين مورد در نزد شاه متعهد گرديد و با اردوى كوچكى بهطرف خرمآباد حركت كردند . « 1 » سالار الدوله علاوه بر كمى سن و عدم تجربه بالفطره كمى سبكسر و كودك مزاج بود . اغلب خوشحالى مىكرد و چنان از ته دل مىخنديد و متلذذ مىشد كه گويى او را بر روى همان تخت سلطنتى كه آرزويش را داشت ، نشانيدهاند . به هيچوجه توجهى به راهنمايىهاى مشاورين خود
--> ( 1 ) . اگرچه در اواخر عمر ناصر الدين شاه فقر و فاقه سايه شوم خود را بر همهجاى ايران گسترده و در اثر تهى بودن خزانه و عدم وصول مالياتها قواى انتظامى و پادگانهاى نظامى اكثر نقاط عملا به انحلال گراييده و حتى از افواج محلى نيز تنها اسمى باقى مانده بود ، با اين حال باز هم در شهرستانهاى مهم مثل لرستان پادگان نظامى و عدهاى توپچى و قلعه بيگى و غيره وجود داشت . تلگرافخانه و چاپارپست خرمآباد نيز هميشه داير بوده است .