محمد رضا واليزاده معجزى
335
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
سالار الدوله كه عشق جنونآميزى به سلطنت داشت ، براى رسيدن به اين هدف غير از توسل به نيروى مردم و استفاده از حمايت مشروطهطلبان ، وسيله ديگرى نداشت . به منظور جلب نظر آنان به طرفدارى از مشروطه و مجلس برخاست و چون در مناطق عشايرى غرب و جنوب نفوذ بسيار داشت و عند الزوم مىتوانست از پشتيبانى آنان برخوردار باشد ، موفقيت خود را صددرصد پيشبينى كرده بود . براى اثبات وفادارى و ميزان علاقه عشاير لرستان به شاهزاده اين نكته بسكه لرستانيان . . . بهطورى تحت تاثير تلقينات سالار الدوله واقع شده بودند كه همراه وى به سوى تهران راه افتادند تا رژيم آزادى را تقويت كنند . و محمد على شاه مستبد را از تخت ساقط كرده و سالار الدوله مشروطهخواه را به جايش بنشانند . وقتى كه شاه مشروطهخواه سالار الدوله و ارتش مشروطه لرستانيان يعنى عشاير لرستان باشند ، ديگر معلوم است نتيجه كار چه مىشود و هر طفل مكتبى مىداند كه سالار الدوله مىخواست مشروطه را سنگر قرار دهد و در پناه آن بر اريكه سلطنت ايران متمكن شود كما اينكه مرور زمان به خوبى از روى عقايد شاهزاده پرده را كنار زد . چنانكه پدران ما با چشم خود ديدند و با گوش خود شنيدند كه همان شاهزاده مشروطهخواه در مرحله دوم كه به اتفاق محمد على شاه در سال 1329 به ايران آمد ، چنان با مشروطه و مشروطهخواهى مخالف بود كه در كردستان گفته بود : « مىخواهم تهران را فتح كنم و ريشه مشروطه را از بيخ و بن براندازم و دايما به آزادىخواهان فحش مىداد و از دور آنها را تهديد مىكرد . يكى از معمرين سوسيال دموكرات همدان مىگويد : « سالار الدوله بار اول كه در سيماى مشروطهخواه به همدان تاخت ، اموال منقول يكى از خوانين قراگزلو را كه منسوب به دستگاه استبداد بود ، غارت كرده و بار دوم كه با ماهيت و قيافه حقيقى خود براى كمك به محمد على شاه مخلوع به همدان آمد ، باز هم دست به چپاول اموال همان خان قراگزلو زد . زيرا خان مزبور جهت حفظ دارايى خود به لباس مشروطهخواه درآمده بود . » خصوصيات اخلاقى شاهزاده اصولا هيچيك از پادشاهان قاجاريه آنطور كه فراخور شئون سلطنت است ، در تعليم و تربيت فرزندان خود توجهى مبذول نداشته و آنها را به مقتضاى زمان از علوم و تعاليم عاليه برخوردار نساختهاند و در نتيجه در ميان صدها نفر شاهزادگان اين خاندان بزرگ شخصيتهاى