محمد رضا واليزاده معجزى
314
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
رفت و از كوهدشت بهسمت طرهان ( پاى استان خسروآباد ) كه مقر زمستانى نظر على خان بود حركت نمود « 1 » و نظر على خان او را با تجليل و احترام به قلعه خود وارد نمود و به پذيرايى او مشغول شد . اردوى عين الدوله هم در اطراف قلعه چادر افراشتند . بعد از چند روز عين الدوله به نظر على خان گفت : « براى مخارج اردو احتياج به پول داريم » و وجه ماليات را از او مطالبه كرد . ولى نظر على خان به معاذيرى متشبث گرديد ، به اصطلاح « وعده سر خرمن » به حكمران داد . عين الدوله حاكم مقتدر و باكفايتى بود و اهل اينگونه مماشاتها نبود و از سهلانگارى نظر على خان سخت برنجيد ، ولى چيزى به روى خود نياورد و به او حكم كرد كه اقلا براى اردو و دواب افراد سيورسات و علوفه به قدر كافى تهيه كند و حمل بر قاطر نموده با او به دزفول بفرستد . هرچند انجام اين عمل براى نظر على خان مشكل بود ولى چارهاى غير از اطاعت نداشت و سيورسات از هر قبيل تهيه كرد و حمل بر قاطرها و الاغهاى خود كرد و در معيت اردو اعزام داشت . عين الدوله به نظر على خان تكليف كرد كه محمد حسين خان سررشتهدار طرهان را كه ضمنا پدرزن نظر على خان و عمهزاده او هم بود و سمت خزانهدارى حوزه طرهان را نيز به عهده داشت ، همراه او به خوزستان بفرستد و غرضش از اين دستور صرفا ناراحت ساختن نظر على خان بود كه او را به اين وسيله اذيت كرده باشد . اگرچه اين تكليف ثانوى هم براى نظر على خان بسيار مشكل بود ولى چارهاى غير از امتثال امر نداشت و سررشتهدار را هم با سيورساتى كه تهيه كرده بود مأمور خدمتگذارى در ركاب شاهزاده نمود و متفقا به سوى خوزستان روانه شدند . توقيف سررشتهدار عين الدوله در خصوص تعويق ماليات طرهان و تسامح نظر على خان امرايى به ميزانى سررشتهدار را كه خزانهدار و مسئول امور مالى طرهان بود ، مقصر مىدانست و او را به اين خيال با خود به خوزستان برد كه در آنجا تنبيهش سازد زيرا عين الدوله مرد خودكامه و مستبد و قوى الاراده و مقتدرى بود . هيچ گناهى را بدون كيفر نمىگذاشت و لذا بعد از اينكه چهار پنج
--> ( 1 ) . مرحوم نظر على خان امرايى در اين محل ، كه يكى از بهترين مناظر لرستان مىباشد ، قلعهاى ساخته و باغ بزرگى احداث نموده كه در زمان سابق در لرستان بىنظير بوده ، ولى بعد از سلب قدرت از او قلعه به مرور خراب شده و باغ هم نزديك به انهدام است .