با اين وصف همان‌طور كه گفتيم ، اين ترتيب مانع از اين نبود كه شاهزاده در مواقع لازم به نقاط ديگر هم سفر كند و از نزديك به اوضاع برسد . عين الدوله در همان سال اول ، وزارت بروجرد را به ميرزا فرج اللّه واگذار كرد و چون مشاراليه مردى امين و مورد علاقه عين الدوله بود لذا بعد از مدتى كه از خدمت وى منقضى گرديد ، گزارشى درباره حسن خدمات او به دربار داد و از شاه استدعا كرد او را مورد عنايات شاهانه قرار دهد . مظفر الدين شاه هم جهت دلجويى داماد خود و محض تشويق و قدردانى از ميرزا فرج اللّه يك قبضه عصاى مرصع به وسيله يك نفر از درباريان براى ميرزا فرج اللّه فرستاد و با تشريفات خاصى كه در عصر قاجاريان مرسوم بود به او تسليم گرديد . عين الدوله نه تنها نسبت به ميرزا فرج اللّه حق‌شناس بود ، بلكه هركس و هريك از مأمورين زيردست او مصدر خدمات قابل توجهى مىشدند ، از تشويق آنان على قدر مراتبهم مضايقه نداشت . و در مقابل از تنبيه بدكاران و كجروان نيز ذره‌اى غفلت نداشت و روىهم‌رفته سيستم حكومت او به فراخور زمان بهتر از اكثريت حكام ولايات و ايالات بود و اگر در تنبيهات شدت به كار مىبرد ، چندان گناهكار نبود زيرا اوضاع و احوال با اين نوع سخت‌گيرىها ملازمه داشت . عين الدوله بعد از تعيين حاكم بروجرد ، ظفر الملك پسر ملاباشى برادر كهتر ميرزا محسن خان مظفر الملك را به‌سمت حاكم خرم‌آباد تعيين كرد و مشاراليه قلعه و گلستان ارم را مقر حكومت خود قرار داد . « 1 » ترتيب ماليات يكى از مسائل مبتلى به حكومت ايران ، كه متأسفانه در حكومت استبداد ترتيب صحيحى نداشت ، مساله وصول ماليات بود « 2 » و حكام ولايات كه براى اداره امور و به گردش انداختن چرخهاى زنگ زده و نيمه متحرك دستگاه حكومت غير از وجوه مالياتى وسيله ديگرى نداشتند لذا ناچار بودند قبل از هر كار ترتيب آن را بدهند . زيرا در آن اوقات سيستم كار اين بود كه هر ولايت و ايالتى از وجوه حاصله از ماليات همان محل كارها را سر و صورت دهد و همه

--> ( 1 ) . دوراند F . R . DURAND زوجه سر مرتيمر دوراند ، وزيرمختار ايران در انگليس ، در زمان حكومت او به خرم‌آباد آمده و در سفرنامه خود كه آقاى ساكى دانشمند محترم آن را ترجمه كرده ، از ظفر الملك اظهار رضايت نموده‌اند . ( 2 ) . چون در فصل ديگرى از تاريخ لرستان راجع به اصول ماليه قديم و ترتيب وصول ماليات و دفاتر بنيچه و غيره توضيحات كافى داده‌ايم لذا در اينجا چيزى از آن مطالب را تكرار نمىكنيم .