صحن گلستان ارم مشتمل بر چند هكتار زمين مسطح است كه سمت شمال و مغرب آن به زمين شهر خرم‌آباد متصل است و دو ضلع شرقى و جنوبى آن محدود به رودخانه است . در صحن آن يك استخر خيلى بزرگ و يك حوض خيلى طويل و چند حوض كوچك داشته است . سابقا در دو طرف اين حوض چند رديف درختهاى سبز و كهنسال وجود داشت كه سايه آنها بر سطح حوض افكنده مىشد و از چندين فواره سنگى آن آب با فشار بالا مىرفت و منظره‌اى بس بديع و شاعرانه داشت . ريزش آب اين فواره‌ها با صداى جريان آب رودخانه توام شده و به اين محل بهشت‌آسا كه آن را سابقا « هشت‌بهشت » مىگفته‌اند ، جلال و شكوه خاصى مىبخشيد . در زمان سابق در زمين‌هاى وسيع و مسطح گلستان ارم انواع درختهاى ميوه‌دار و سبزيها كاشته مىشد . و نگارنده نامه‌اى به مهر ايلدرم ميرزا حكمران لرستان خطاب به آقا اسد كلانتر ، نايب الحكومه خرم‌آباد ، در دست دارد كه راجع به داشتن باغبان‌ها و باغبانباشى جهت مراجعت و آبيارى و گلكارى و سيب‌زمينى و غيره در محوطه گلستان بوده‌اند به او سفارش كرده و همين‌طور دستور داد كه از باغ انار چهارصد عدد چيده و با چيزهاى ديگر براى او به اردوگاه كه شايد در اليشتر يا دلفان بوده ، بفرستد . اهميت گلستان ارم كه شايد در هيچ نقطه ايران محلى به اين صفا و موقعيت وجود نداشته باشد ، بيشتر مرهون دو چيز است و آن‌دو يكى قطعه كوه تقريبا مدورى است كه سى چهل متر از سطح زمين ارتفاع دارد و بالاى آن به اندازه چهارهزار و پانصد متر همواره است و روى اين قطعه كوه قلعه بسيار مشهور « فلك الافلاك » قرار دارد . اين قطعه كوه و قلعه ، چنان‌كه قبلا نوشتم ، در قسمت شمال غربى محوطه گلستان بنا شده است . امتياز دوم اين محوطه و قلعه در آن است كه از زير همين قطعه كوه سر آب بزرگى از زمين مىجوشد كه مقدار آب آن براى چرخانيدن ده سنگ آسياب كافى است . اين آب در سردى و گوارايى كم‌نظير است و از بالاى قلعه چاهى از سابق حفر شده كه از همين آب مشروب مىشده لكن فعلا متروك است . استحكام و موقعيت قلعه « فلك الافلاك » در اعصار قديمه كه تاكتيك جنگى با حالا فرق زياد داشته ، بىنظير بوده است . قلعه « فلك الافلاك » از زمان مظفر الملك تا سال 1342 هيچ‌گونه تعميرى به خود نديده و از سال 1326 كه نظام السلطنه از آنجا به محسن‌آباد فرار كرده بود تا سال 1341 كه شانزده سال

--> 297 ) انتشار داده‌اند ، خرابى فلك الافلاك را به سال‌هاى حكومت سلطان مسعود ميرزا ظل السلطان ( 1297 تا 1309 ) نسبت داده‌اند . در صورتىكه خود ظل السلطان در تاريخ مسعودى نوشته است كه قلعه و عمارات گلستان را تعمير اساسى كرده ، بنابراين معلوم نيست آقاى مهران مدركى در اين مورد دارند يا به حدس و گمان اين‌طور مرقوم داشته‌اند .