محمد رضا واليزاده معجزى

148

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

مرد سياستمدار امروز را پيش‌بينى مىكرده است . و اگر حسينقلى خان زنده بود ، تخت و تاج سلطنت ايران امروز از آن من بود . " اخلاق و رفتار ظل السلطان در قلمرو و حكومت خود اما داستان بىناموسىهاى ظل السلطان چون حد و حصر ندارد و علاوه ذكر موارد آن‌چه بسا به حيثيت و شئون افراد و خانواده آنها لطمه وارد سازد ، لذا نقل آنها در اين كتاب مناسب نيست و بهتر آن است كه به دست فراموشى سپرده شود و از آنها ذكرى به ميان نيايد . جابرى انصارى صاحب تاريخ رى و اصفهان مىنويسد كه ظل السلطان براى اين‌كه عمارت صفوى و زيبايى شهر اصفهان توجه ناصر الدين شاه را جلب ننمايد ، دستور قطع اشجار خيابان‌ها و تخريب ساختمان‌هاى صفويه را داد و با اين‌كه چند نفر از بازرگانان اصفهان حاضر شدند ، مبالغ هنگفتى به وى بدهند و وى را از اين كار زشت بازدارند ، مع هذا او از تصميم خود منصرف نگرديد و در نتيجه اكثر باغها و عمارات ذيل به دست بيداد وى خراب و ويران شد : 1 - باغ و قصر سعادت‌آباد 2 - عمارت هفت دست 3 - قصر نمكدان 4 - آئينه خانه 5 - بهشت برين 6 - بهشت آيين 7 - انگورستان 8 - بادامستان 9 - نارنجستان 10 - كلاه فرنگى 11 - باغ تخت 12 - باغ آلبالو 13 - باغ طاوس 14 - عمارت و باغ نقش جهان 15 - باغ فتح‌آباد 16 - گلدسته 17 - تالار اشرف 18 - عمارت خورشيد 19 - سرپوشيده 20 - عمارت خسروخانى 21 - باغ زرشك 22 - باغ چرخاب 23 - باغ محمود 24 - باغ صفى ميرزا 25 - باغ قوشخانه 26 - باغ نظر 27 - عمارت و باغ هزار جريب 28 - عمارت جهان‌نما و قريب چهل باغ و عمارت ديگر كه اهميت باغها و عمارات سابق الذكر را نداشته است . خرابيهاى ظل السلطان خاطرات بسيار تلخى در اذهان اهل ايران و به ويژه اصفهانيان باقى گذاشته و با اين حال بعضى مورخين در مورد آباديهاى و خدماتى كه ظل السلطان به شهر اصفهان كرده داد سخن داده و با عادات چاپلوسانه‌اى از تعميرات و تزييناتى كه در عمارات دوره صفويه معمول داشته و از ويرانى آنها جلوگيرى كرده ، ياد كرده‌اند و دروغهاى شاخدار كه صرفا حاكى از حسن نيت آنهاست ، به‌هم بافته‌اند كه اشخاص مطلع و آگاه از خواندن آنها ناراحت مىشوند و اما در صورتىكه آن عبارات را شخص بىاطلاعى بخواند ظل السلطان در نظر او مبدل به فرشته رحمت خواهد شد . من‌جمله در چند جا از كتاب تاريخ " اصفهان نصف جهان " با آب و تاب عجيبى سخن از كارهاى خوب ظل السلطان در زمينه آبادى و عمران و تعمير عمارات و ابنيه تاريخى شهر اصفهان به ميان