ملا عبد الفتاح فومنى گيلانى
22
تاريخ گيلان ( فارسى )
گفتار در بيان تسلط و استيلاى اميره حاتم در مملكت بيهپس و گرفتار شدن او چون اميره حاتم ميشوم كهدم ، با مظفر سلطان ولى النعم ، به روشى كه مرقوم قلم سوانح رقم گشت ، جرأت و جسارت نموده بود ، بدان مقدار بيحرمتى اكتفا نكرده ، بعد از روانه شدن مظفر سلطان به جانب شيروان ، با جنود نكبت ورود شيطان ، به دعوى سلطنت و سردارى مملكت گيلان ، به رشت آمده و به شاه حاتم ملقب و موسوم گشته ، به روش سلاطين نافذ فرمان ، سكه و خطبه به نام خود كرده و در احكام و ارقام طغرا نوشته و در عنوان احكام مهر بزرك مىكرده و نقش نگينش اين بيت بوده . بيت : جهان كه وسعت او صد هزار فرسنگ است * به پيش چشم جهانبين همتم تنگ است و الكاى بيهپس را تصرف نموده و دو زن مظفر سلطان را كه « حسنآرا » و « جهانآرا » نام داشتى ، تكفير فرموده و در حيات مظفر سلطان ، به عقد و نكاح خود درآورده . چون فى الحقيقه نمك حرامى را نتيجه بد سرانجامى است ، چنان كه گفتهاند . بيت : هر آن كهتر كه با مهتر ستيزد * چنان افتد كه هرگز برنخيزد