گفتار در بيان وزارت ميرزا اسماعيل ولد مرحوم اصلان بيك و كشته شدن ملا محمد خشك‌بجارى در نهايت ذلت و خوارى . بعد از وفات مرحوم اصلان بيك ، نواب اعلى ، به استصواب اركان دولت قاهره و به گمان ذخائر بسيار كه به مرحوم مذكور داشت و به جهت وصول ديوان و حصول مطالبات و محاسبات سنوات ، وزارت الكاى بيه‌پس را به ميرزا اسمعيل عنايت فرموده ، ارزانى داشت . و مشاراليه مدت سه سال در امور وزارت بيه‌پس اشتغال داشت . اگر بخت‌نگونى و طالع زبونى نكرده ، روزگار غدار فتنه‌انگيزى نمىكرد ، و غريب شاه خروج نمىنمود ، يمكن كه ميرزا اسماعيل ، در مدت حيات ، از وزارت گيلان معزول نشود . زيرا كه او ملكى بود به صورت انسان و از غايت حسن صورت و لطف سريرت هركس را نظر بر جبين مبين و روى دلجوى او مىافتاد ، ما هذا بشرا بر زبان مىراند و هركه در مكارم اخلاق او تأمل مىكرد ، إِنْ هذا إِلَّا مَلَكٌ كَرِيمٌ بر مىخواند . بيت : صورتى از آب و گل نبود بدين پاكيزگى * طينتش گويا ز خاك پاك مخمر كرده‌اند