ملا عبد الفتاح فومنى گيلانى
104
تاريخ گيلان ( فارسى )
الفت كدام طبقه است . فإذا بلغ الكلام فأمسكوا و اسكتوا انفسهم و چندين هزار خانه به سبب آن خراب شده ، وجود ايشان موجب اندراس و انهدام دودمان و خاندان سلاطين اسحاقيه و امير كيائيه گيلان و گيلانيان گرديد . بيت : ز آتش ظلم و جفا گرديد ناگاهان خراب * ملك گيلانى كه خاكش بود خوشبوتر ز مشك بعد از آن خان احمد خان - والى ولايت بيهپيش - رقعهاى به درگاه سلطان محمد خدابنده نوشته ، محراب بيك ايشك آقاسى [ و ] نواب تقدس احتجاب مهد عليا [ خديجه ] بيگم را به درگاه فرستاده ، ابراهيم خان را طلب داشته ، به لاهجان آوردند . و خان احمد خان ، شيرزاد سلطان را از كوچسفهان طلب داشته ، منصب وكالت ابراهيم خان را به مشاراليه تفويض فرموده ، به دو سپردند ، و اسباب سلطنت ابراهيم خان را درست كرده ، و بعضى از لشكريان بيهپيش را همراه نموده ، روانهء بيهپس گردانيد . شيرزاد سلطان به اتفاق مير عباس سلطان - سپهسالار لاهجان - و كيا فريدون و كيا جلال الدين محمد و بعضى از سرداران مملكت بيهپيش ، ابراهيم خان را برداشته به عزم تسخير بيهپس ، از آب سفيدرود گذشتند و داخل الكاى كوچسفهان شدند . و روز ديگر شيرزاد سلطان ، در خدمت ابراهيم خان و در صحبت مير عباس سلطان چپك و ساير سرداران و سپهسالاران بيهپيش و لشكر از حد و نهايت بيش ، روانهء رشت شدند و به بلدهء رشت درآمده ، شيرزاد سلطان و ابراهيم خان به خانههاى ملاحان نزول نمودند و مير عباس سلطان چپك و اعيان سپاه ، به منازل ارباب و اشراف نزول فرمودند و سپاه و لئام و رعاياى رشت و توابع را مستمال ساخته تسخير نمودند و بعد از چند روز به طرف فومن روانه شدند و يك روز « 1 » در موضع ليشاوندان توقف نموده ، روز ديگر عزيمت
--> ( 1 ) - نسخهء د : ديگر روز به جاى يك روز .