شمس سراج عفيف

375

تاريخ فيروزشاهى ( فارسى )

محصول ستدن ندادى - و منع كردى - و از جمع نقصان كنانيدى وقتى پيش تخت فيروزشاهي علماي درگاه شهنشاهي از آثار خوف حضرت الهي جل جلاله و عم نواله چند چيز از قسم نامشروعات پيش حضرت شهنشاه شش جهات بازنمودند كه در عهد سلاطين ماضيه وضع كرده بودند - يكى « 2 » از انها از حال دانگانه گفتند - و دانگانه چه بود آن مقدار قماش كه در سراى عدل زكات شود از قسم نصاب و غير نصاب بعد از فارغ شدن و ستدن مال زكات آن تمام اقماش در خزينه « 3 » ميآوردند و از سر وزن ميكردند - و در تنكه يكدانك ميستدند - ازين چنين وجه مبلغي مال جمع ميشد - اما در خزينهء دانگانه اهل تجارت از آشنا و بيگانه حيران ميشدند - زيرا چه براي ستدن آن دانك و احتياط كردن كاركنان بر طائفهء تاجران سختي ميكردند - و اكثر احوال در اهمال ميانداختند - بدين سبب اهل تجارت در اضطرار ميبودند - مدتى در خزينهء دانگانه ميماندند - ديگر در شهر دهلي مستغل نامشروع بود - و مستغل چه باشد كرا زمين خانها و دوكانها - و اين آئين بر مصداق فرمان سلاطين ماضيه بود - مبلغ يك لك و پنجاه هزار تنكه جمع ميشد كه آن را كرا زمين گفتندي - ديگر نامشروع وجه جزاري بود بر مصداق فرمان شهرياران ماضيه - و جزاري چه باشد - چون قصابى ماده گاوي ذبح كند در هرسرى دوازده جيتل بدهد - ازين وجه نيز مبلغى مال در بيت المال ميرسيد - و همچنين فرمايش دوري « 4 » ميشد

--> ( 2 ن ) يكي ازان حال دانگانه بود * ( 3 ن ) ضريبه * ( 4 ن ) روزي *