شمس سراج عفيف
339
تاريخ فيروزشاهى ( فارسى )
كمال الدين تورتيخان « 2 » تصرف جاندارخانه داشت كه صاحب بند سپيد بود - همچنين در هريك كارخانه همه امرا و معارف تصرف داشتند دران ايام تصرف علمخانه و ركابخانه و پيلخانهء ميسره از پيش تخت عهدهء پدر و او دراين مورخ بود - و از جهت ايشان درين كارخانها اين مورخ كار كردي - معهذا بارها درين كردارها سلطان فيروز شاه فرمودي كه در مملكت دنياوي همين دو گوهر لطيف با دو جوهر شريف است يك گوهر قسم اقطاعات و پرگنات و معاملات - و گوهر دوم قسم كارخانها - چنانچه لكهوكه محصول اقطاعاتست همچنان لكهوكه در كارخانها جمع مىشود - برين وجوه تصرف يك كارخانهء من كمتر از تصرف شهر ملتان نيست - در سي و شش كارخانه متصرف از پيش خويش تعين كرده بود - و خواجه ابو الحسن تصرف مجموع كارخانها داشت - آنچه فرمايش ميشد اول بر خواجه ابو الحسن فرمان رسيدى - او بر هريك متصرفان كارخانها فرمايش كردي و در زمان واحد باتمام رسانيدي - و دران ايام ديوان مجموع كارخانها عليحده بودي - محاسبات كارخانها دران ديوان شدي - اگرچه در ديوان وزارت نيز متصرفان كارخانها حساب كرده ميدادند - چنانچه اصحاب ديوان محاسبهء اقطاعات ميكردند همچنان حساب كرد كارخانها نيز شدى - و در هر كارخانه حاشيه « 3 » بيعدد بود - چنانچه فراشخانه و پيلخانه و علمخانه و پايگاه درين كارخانها حاشيه بسيار بود - و
--> ( 2 ن ) توريت خان * ( 3 ن ) محاسبه *