اسكندر بيگ تركمان
1007
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
حضرت اعلى خاقانى ظل سبحانى كرة بعد اولى به قصد زيارت وفقه ماه مبارك رجب و دريافت آن فرخنده مطلب متوجه نجف اشرف و كربلاى معلى بودند سعادت بساط بوسى فايز گشته با گروهى از جنود مسعود كه بدان خدمت مأمور گشته سعادت زيارت در نيافته بودند در ركاب نصرت انتساب همايون بدان صوب شتافته بدان مقصد اعلى فائز گشتند و قاسم بيك ايمانلو برتبهء بلند خانى سرافراز گشته و ايالت موصل به او اختصاص يافت و پوزباشيان عظام و قورچيان ظفر فرجام افشار عموما بكومك و بمعاونت او مأمور گشته روانه آن صوب شدند و قاسم خان قلعه موصل را استحكام داده بمحافظت و محارست قلعه و دارائى الكاء قيام دارد . ابوالقاسم سلطان ولد پير غيب خان استاجلو برتبهء امارت و لقب سلطانى سرافراز گشته الكاء جوازر و متعلقات آن به دو تفويض يافت . ذكر رفتن امير كونه خان حسب الفرمان فرمانده زمان بر سر قلعه آخسقه و فتح قلعه و تفويض ايالت آن ولايت بسليم خان شمسالدينلو درين سال امير كونه خان قاجار بيگلربيگى چخور سعد بتسخير آخسقه مأمور گشته با فوجى از امراء و عساكر فيروزى نشان بدان صوب شتافت در وقايع پيشين سابقه مرقوم كلك بيان گرديده كه آخسقه از اعمال گرجستان مسق است از گرجستانات ثلاثه كه در حين مصالحه شاه جنت مكان عليين آشيان و پادشاه مرحوم سلطان سليمان خواندگار روم به اين طرف تعلق گرفته داخل سنور قزلباش بود والى آنجا متابعت و خراج گزارى اين دودمان اقدس مينمود و بعد از سنوح واقعه شاه جنت مكان بنوعى كه در قضاياى آن ايام رقم تسطير يافته به تصرف روميه درآمده و يك دو مرتبه كه ميانهء حضرت اعلى خاقانى و سلاطين روم صلحگونه واقع شد در دادن ولايت مسق مضايقه نموده در كشاكش جانبين بود درين سال كه تسخير ملك بغداد اتفاق افتاد حكم معلى بنفاذ پيوست كه امير گونه خان با بعضى امراء و عساكر بدان صوب نهضت نموده قلعه آخسقه و توابع آن را به تصرف درآورند [ 710 ] و خان مذكور حسب الحكم شاهى لشكر بدان صوب كشيد ميانه افواج قاهره و روميان و گرجيان مكررا محاربات بوقوع پيوست و فتح و ظفر قرين حال منتسبان دولت روزافزون گشته بحسن سعى و تدابير خان شجاعت شعار قلعه آخسقه كه معظم قلاع مسق و درين عهد حاكم نشين حكام روميه بود به تصرف اولياء دولت قاهره درآمد و از درگاه معلى ايالت آن ولايت بسليم خان شمسالدينلو كه حاكم لورى بود تفويض يافت و امير كونه خان و امراء و عساكر ظفر نشان قلعه را به او سپرده هر يك بمقر عز خود شتافتند و سليم خان با موازى يكهزار نفر از تفنگچيان ركاب اشرف كه بمحارست قلعه و معاونت او مامور بودند و غازيان شمسالدينلو قشون الدينلو داخل قلعه شده بضبط و ربط قلعه مذكور و ساير قلاع تابعه آنجا و نظام و نسق الكاء قيام و اقدام دارند . [ مشاهير متوفىها در اين سال ] مشاهير متوفىها كه درين سال عالم فانى را بدرود كرده و در مضاجع به خاك غنودند : شيخ لطف الله ميسى عرب جبل عاملى كه از افاضل دهر و فقهاى عصر بوده شمهء از احوالش در صحيفه اول اين دفتر در طى احوال علما و مشايخ زمان شاه جنت مكان رقمزدهء كلك بيان