اسكندر بيگ تركمان
1008
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
گشته در اوايل اين سال قبل از سفر دار السلام بغداد كه هنود رايات جلال در ييلاقات فيروز كوه بود در اصفهان مريض گشته بعالم بقا پيوست پيشنمازى مسجدى كه در مقابل درگاه دولتخانهء مباركهء نقش جهان احداث كرده معمار همت والاست به او تفويض بود و او در حريم مسجد منزل گزيده هنوز بافاده علوم دينيه و تنقيح مسائل يقينيه و پيش نمازى مسجد قيام داشت قولش در مسائل دينيه معتبر و موثق بود در حين تحرير تاريخ وفاتش چنين بخاطر رسيد . قطعه شيخ لطف الله رفت از دار دهر * رخت بربست از جهان نيمدار عزم عقبى كرد از دنياى دون * شد جنانش مأمن و دار الفرار سال تاريخش همى جستم ز عقل * گفت با من نكتهاى آن پير كار چون دولا از نام او ساقط كنى * سال تاريخ وفاتش زان شمار شيخ جعفر نام پسر بزرگترش بسيار صاحب حال و متورع بمصداق الولد سرابيه كه در مراتب علمى از پدر در پيش است بازماندگانش به امضاء وظايف و ادارات مقرر گشته منظور انظار شفقت شاهانهاند . محراب خان قاجار كه حاكم مرو شاهيجان بود در اوايل اين سال او را در مرو بيمارى عارض گشته دست اطبا از معالجهء او و مداوا قاصر آمده داعى حق را لبيك اجابت گفت نعش او را بمشهد مقدس معلى برده در روضهء رضويهء مدفون ساختند . مشار اليه در آغاز جوانى و اوان جلوس هميون شاهى ظل اللهى از قراباغ بعراق آمده در سلك ملازمان درگاه انتظام يافت در اول حال منصب دواتدارى به او تعلق گرفته بحسن خدمت و آداب - دانى از زمرهء مقربان بساط عزت گشت و در ايام تسلط اوزبكيه چون آثار كاردانى و لياقت مردانگى از صورة حالش ظاهر و نمايان بود منصب دواتدارى ببرادرش لطيفخان بيك تفويض يافته او را برتبه امارت ترقى كرده و ايالت ولايت طبس و گيلكى به او تفويض گرديد و چند سال آن سرحد را از شر اشرار اوزبكيه نيكو محافظت نموده در ميانه اوزبكيه هر چند سال بايالت ولايتى از ولايات خراسان معزز و ممتاز ميگرديد . در حينى كه حاكم مشهد مقدس مقلى بود و بكتش خان استاجلو حاكم مرو فوت شد محرابخان بايالت مرو برقرار شد در ايام حكومت مرو ميانه او و جنود اوزبك محاربات عظيمه بوقوع پيوسته در آن سرحد كارنامهها ازو بظهور پيوست و تا حين حيات منظور نظر و ملحوظ خاطر مرحمت گستر همايون بود . بعد از فوت او ايالت بعاشور خان چگنى تفويض يافت . خواجه على اكبر مستوفى اصفهان در مازندران بهشت نشان بيمار شده در ييلاق كلاره دشت كه بيمارى در ميانه اهل اردو شيوع داشت اوراق دفتر حيات را درنورديده بروحانيان دفترخانهء ملكوت اتصال يافت . وى از مشايخ موضع اندامان ماربين اصفهان بود كه خود را از احفاد عالم ربانى شيخ - ذوالفنون مصرى ميشمارند بسيار مرد صادق القول سليم النفس متدين بود در اول حال بنابر ظهور