اسكندر بيگ تركمان
919
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
( 647 ) بسم الله الرحمن الرحيم بعد از حمد و سپاس خالق آسمان و زمين و ستايش و نيايش دادار جهان آفرين كه عالم ابداع و ايجاد را بوجود شهرياران با دين و داد و فرمانروايان عدالت نهاد انتظام داد و درود نامعدود بر سر دفتر جريدهء انبياء سلطان ممالك اصطفاء صلى الله عليه و آله و سلم و آل و عترت طاهرهء او خصوصا سرآغاز نسخهء مفاخر و مناقب اولياء و اصفياء مصداق كلام صدق انجام انا مدينة العلم و على - بابها اب الائمه المعصومين صلوات الله و سلامه عليه و عليهم اجمعين كه خازنان جواهر علوم و اخيار دين و راهنمايان مسالك تعييناند بر رأى رزين خردمندان سخن سنج كه نكته نگاران صحايف دانش و معنى آرايان دقايق سخندانند پوشيده نماند كه مسود اين اوراق اقل العباد اسكندر منشى در صدر صحيفهء اول تاريخ عالم آراى عباسى مرقوم كلك بيان گردانيده كه چون توفيق الهى قرين حال و رفيق امانئ و آمال گردد صحيفهء دوم را از تاريخ مذكور بيمن اقبال مصون از اختلال شهريار جوانبخت كامكار كامران خلاصهء دودمان صفوت نشان صفوى بنيان فرمانرواى اقاليم عدل و داد ناسخ قوانين اكاسره و كيان پيشداد لؤلؤ عمان جهاندارى گوهر يكتاى خلافت و شهريارى غلام باخلاص حضرت شاه ولايت پناه اعنى خاقان گيتى ستان گردون بارگاه شاهى ظل اللهى كه فروغ انوره معدلتش خورشيد - آسا روشنى بخش عرصهء جهان است در دو مقصد نگاشتهء كلك بدايع نگار گرداند . مقصد اول از جلوس سعادت مأنوس لغاية سى سال كه يك قرن سعادت اقران ايام فرماندهى فرماندهء زمان است . مقصد دوم از آغاز قرن دوم كه به زمان حضرت صاحب الزمان متصل باد مذيل بذكر حكايات غريبه و روايات عجيبهء روزگار چون مقصد اول بنوعى كه از پيش گذشت رقم تحرير و نگارش يافت اكنون شروع در مقصد ثانى كرده اميد كه بيمن الطاف الهى از عمر امان يافته اين نسخهء عالم آرا چنانچه مكنون خاطر اخلاص گزين است رقم اختتام پذيرفته اين تازه نهال بستان سخنگذارى از جويبار فيض فضل اللهى سرسبز و شاداب گشته بر حسب خواهش و آرزو بثمرهء مراد بارور گردد و ما توفيقى الا بالله . آغاز قرن دوم سنهء ئيلان ئيل تركى مطابق ست و عشرين و الف هجرى سال سى و يكم جلوس عباسى است سخن پرداز اين نيكو ترانه * چنين گويد ز احوال زمانه كه در وقايع سنهء سابق مطابق خمس و عشرين و الف تحرير يافته كه در زمستان آن سال قشلاق همايون دروانقى قرار يافته به جهت اقامت اشرف منازل خوب و حمام مرغوب ساخته و پرداخته اركان دولت و اعيان حضرت هر يك رواقها