وقايع سال يونت ئيل تركى مطابق سنهء سبع و عشرين و الف سال دويم قرن ثانى كه سال سى و دويم جلوس همايون شاهى ظل اللهى است نوروز عالم افروز اين سال همايون فال در روز چهارشنبه بيست و سيم شهر ربيع الاول مطابق سنهء سبع و عشرين هجرى اتفاق افتاد نير اعظم و مربى عالم يعنى آفتاب عالمتاب در شب چهارشنبه مذكور بعد از انقضاء هفت ساعت و نه دقيقه از سر منزل حوت بعشرت سراى حمل نقل نمود متغلبان كشورى كه دست تطاول و تعدى بيغماى تجملات بساتين جهان گشوده بودند از صولت و سطوت سلطان طارم چهارم يعنى خورشيد جهان آرا انهزام يافته سر بزاويهء خمول كشيدند عنبرين بوى بهار نقاب حجاب از رخ برگرفته قدم بر بساط دلارائى نهادند شعر بهار دل آرا نمودار شد * جهان سر بسر رشك گلزار شد صبا غمگسار و چمن غمزداى * جهان عطربيز و هوا عطرسائى خروشان شده عندليبان باغ * طراوت فزا گشت صحرا و زاغ حضرت گيتى ستان اعلى شاهى ظل اللهى در ايام فرح فزاى بهار در عرصه دلگشاى فرح آباد جنت نهاد و سرزمينهاى مسرت بخش مازندران بهشت نشان و فيروز كوه بنشاط سير و شكار مشغولى فرموده انبساط بخش خواطر بودند و از آنجا بدار السلطنهء قزوين تشريف برده تا دو ماه در دولتخانهء مباركه و باغ سعادت آباد دار السلطنهء مذكور عشرت پيرا بودند و حكم معلى بنفاذ پيوست كه امراء عظام و عساكر فيروزى فرجام كه از اطراف و جوانب جمع آمده بودند در چمن سلطانيه رحل اقامت اندازند فرمانبران حسب الفرموده عمل نموده در آن عرصهء دلگشا جمعيتى عظيم فراهم آمد هنوز رايات فيروزى آيات از دار السلطنهء مذكور حركت نكرده بود كه از تقرير واردين ديار روم معلوم گشت كه اركان دولت سلسله عثمانى از سلطنت سلطان مصطفى نادم و پشيمان گشته او را خلع نموده سلطان عثمان ولد سلطان احمد را بپادشاهى اختيار نمودند و سببى كه معلوم همگنان گرديد و موافق عقل است اين بود كه خليل پاشا وزير اعظم بود در هنگام ارتحال سلطان احمد در ديار بكر اقامت داشت و بخدمتى عظيم و شغلى شگرف مأمور بود و جزويات امور دولت و ملك دارى بىرأى و صلاح وزير اعظم قانون سلسلهء عثمانى نيست و چون قزلر آقاسى و اعيان استنبول بيمشورت و صلاح او