اسكندر بيگ تركمان

مقدمه 6

تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )

كمال به صد مرحله دور انداخت . . . چون نيك تأمل نمودم خلاصهء اوقات ببطالت گذشته بود . . . چون گاهى بصحبت فيض بخش بعضى اعزه كه جامع فنون قابليت و استعداد بوده از علم انشاء بهرهء تمام داشتند فايز ميشدم . . . طبع دريوزه گر بدان شيوهء ستوده رغبت نموده . . . دامن از شغل درچيده . . . در سلك منشيان بارگاه خلافت نشان منخرط گرديدم . » پس از اينكه بسلك منشيان بارگاه معلى درآمد در سال 995 كه بيست و شش ساله بوده به خدمت سپاهيگرى در خطهء عراق منصوب شد . مجددا در سال 1001 در دار الانشاء به خدمت گمارده مىشود و در سلك « منشيان عظام » قرار ميگيرد . در اين منصب اخير است كه افتخار ملازمت دائم و سمت منشى خاصه شاه عباس كبير را پيدا مىكند . وفات اسكندر بيك در سال 1043 اتفاق افتاد . يعنى هفتاد و پنج ساله بود كه از جهان كناره رفت . [ پيرامون ] تاريخ عالم آراى عباسى اثر معروف و جاودان اسكندر بيگ تركمان كتاب تاريخ اوست كه در احوال و اعمال پادشاهان صفوى از آغاز حكومت اين سلسله تا مرگ شاه عباس و ذكر حوادث مهم آن عهد بنام « تاريخ عالم آرى عباسى » تأليف شده است . تصور ميرود كه مؤلف نام كتاب خود را به عالم آرا به اين علت « موسوم » كرده است كه فضل اللّه بن روز بهان خنجى پيش از او كتابى بنام « تاريخ عالم آراى امينى » تأليف كرده بود كه سراسر آن در انتقاد از حكومت صفوى و پادشاهى شاه اسماعيل اول و شرح اعمال خشن و دشمنى و جدال اهل تسنن