خوبى و خرمى مكان و شيرينى عمارت و زيب و زينت آن زبان قلم از توصيف آنها عاجز است هر چند در آن خوض رود به تكليف و عبارت آرائى محمول خواهد شد بنا بر آن زبان بيان از تحرير آن كشيده داشت و وصف آن را بتقرير بينندگان گذاشت اميد كه مثوبات آن بروزگار فرخنده آثار همايون عايد گشته موجب افزونى عمر و استدامت دولت گردد آمين يا رب العالمين . القصه آن حضرت تا نه روز در مشهد مقدس بدعا و زيارت و خدمات روضهء مطهر پرداخته و مطالب و مقاصد ارباب حاجات را بتوسط ديوانيان بانجاح مقرون ساخته روز دهم بيرون آمدند حسينخان شاملو بيگلربيگى خراسان با معدودى به قصد ملازمت اشرف آمده در حين مراجعت كه حوالى مزار خواجه بزرگوار مخيم دولت و اقبال بود رسيده ديگر باره ديدهء اخلاص خود را بكحل الجواهر تراب اقدام همايون شاهى روشنائى افزود و چند روز در ملازمت اشرف گذرانيده مشمول عنايت و الطاف رخصت انصراف يافت . در اين سفر خواجه جلال الدين اكبر غوريانى كه از اكابر و اعيان روزگار خود است بنا بر حسن سلوك و كم طمعى و كاردانى و اقدام خدمات شايسته بمنصب جليل القدر وزارت كل خراسان منصوب گشته بدين رتبهء و الا سربلندى يافت و از آنجا عنان عزيمت بصوب مراجعت انعطاف داده از راه دشت بحريان سير كنان و شكار افكنان بدار المؤمنين استرآباد رسيدند چند روز بداددهى و انجاح مقاصد ارباب حاجات آن ملك توجه فرموده فريدون خان حاكم آنجا كما ينبغى بلوازم ضيافت و خدمت پرداخت و از آنجا بعزم قشلاق مازندران داخل خطهء ارم بنياد فرح آباد شدند . عمارت قصبهء شريفهء اشرف مازندران بهشت نشان در همين سال معمار همت و الا و طراح طبع همايون كه دست آموز چندين صنايع و بدايع كارخانهء ايزدى است در قصبه شريفهء اشرف از قصبات مازندران كه بولايت پنجهزار موسوم و بدار المؤمنين استرآباد اقرب و فى الحقيقة نزاهت و خرمى اشرف امكنهء آن ولايت است عمارت عالى جهة نزول همايون طرح انداخته حمام و بيوتات و تالارها بر آن افزود و استادان چابك دست در آن سرزمين بلند و پست حسب الفرمان فرمانده زمان شروع در كار كردند مولانا محمود بهشتى گيلانى ابن قطعه در تاريخ بناى اشرف بنظم آورده : قطعه خسرو آفاق شه كامياب * آن محك باطن [ 606 ] هر خوب و زشت كرد چو در اشرف مازندران * طرح بنائى بصفا چون بهشت از ره اقبال ز فيض قدم * آب و گلش با گل و عنبر سرشت دست سعادت پى تاريخ آن * بر در او دولت اشرف نوشت چون آن مكان شريف را از جميع جهات مسماى اسمش سمت ظهور دارد و قابل تربيت