بكوتوالى حصار و محافظت طريق قيام نموده نارين قلعه را بدست آورند . بعضى از امراء و عساكر نيز مثل شاه نظر بيك لوكلى كه عاقبت برتبه بلندى خانى و ايالت مشهد مقدس صعود نمود و شاه قلى سلطان مير بيات و نعمت اللّه سلطان مير صوفى و غيرهم به كومك ايشان مأمور گشتند . جغتاى و نامبردگان بدربند رسيده باتفاق اوسمى خان در تسخير نارين قلعه سعى نمودن گرفتند و چپرها و نقبها به زير برج و باره رسانيده كار بر محصوران تنك ساختند كرز حسن چون از محافظت و ستيز و آويز عاجز شده دست در دامن استيمان زده كس نزد امراء فرستاد كه اگر مرحمت شاهانه شامل حال من گشته با رفقا و مردم خود بجان و مال در امان باشيم قلعه را سپرده بدر دولت - سراى شاهى رفته غاشيه ملازمت آن درگاه بر دوش ميگيرم امراء عظام ملتمس او را عرضه داشت كذا حكم استمالت باسم او عز صدور دريافت و مقرر شد كه امراء خاطر دغدغه آلود او را اطمينان داده روانهء درگاه خلايق پناه گردانند . كرز حسن طوعا او كرها قلعه را سپرده روى اميد بدرگاه گردون بارگاه آورده سعادت ملازمت دريافت و انوار عاطفت شاهى بر وجنات احوالش تافته در سلك ملازمت درگاه انتظام يافت و آن سد سديد و آن حد حديد كه يكطرف آن كوههاى بلند است كه بالبرز كوه اشتهار دارد و عبور مواكب اوهام از آنجا محال و طرف ديگر به آب درياى خزر پيوسته و عبور مترددين دشت خزر و قبچاق و ارس و سكنه آن ديار كه بولايت شيروان آيند از يك دروازه كه در ميان آن سد سديد واقع است و بباب الابواب اشتهار يافته ممكن نيست بنيروى اقبال و امداد جنود آسمانى بدين آسانى به تصرف اولياى دولت قاهره درآمد مير جلال الدين حسن صلايى صدر در تاريخ فتح دربند گفته : قطعه فتح دربند چو شد ، هاتف غيبى ميگفت * فتح دربند به پس فتح كه مشحون آمد مصحف دل چو گشاديم برآمد تاريخ * فتح دربند همايون همايون آمد از مردمان روزگار ديده آن ولايت استماع يافت كه در ازمنه ماضيه كاروانى از جانب دشت بشيروان ميآمده چون بدربند رسيده‌اند شب هنگام بوده فرود آمده‌اند كه چون صبح دروازه گشوده شود عبور نمايند على الصباح كه دروازه بانان دروازه گشوده‌اند از كاروان و كاروانى اثرى نبوده چون راه ديگر نيست معلوم شده كه از ميان آب كناره دريا كه به شهر اتصال دارد گذشته‌اند و زياده عمقى نداشته و به جهت تموج آب و مد و جزر دريا آب تنك ميگردد و به زمين نزديك مىشود كه امكان عبور اسب و شتر داشته باشد راى جهان آراى حضرت اعلى باستحكام باب الابواب توجه فرموده قنبر بيك سليحدار باشى كوزى بيوكلو را بسركارى تعمير بروج و استحكام سد قديم تعيين فرموده و معماران و مهندسان صاحب فراست و مهارت همراه او فرستاده امر فرمودند كه هر قدر از ميان دريا كه از تموج آب و جزر و مد دريا محتمل باشد كه آب تنك شده زمين نزديك گردد و امكان عبور دواب داشته باشد پيشتر رفته [ 517 ] در جائى كه ديگر احتمال اين دغدغه نباشد برج عالى اساس نهاده از ميان دريا بسنك و آهگ برآورند و از آنجا ديوارى عريض تا برجى كه حالا هست كشيده و به يكديگر اتصال دهند و از آن برج تا دامن البرز كوه كه انتهاى آن سد سديد است تجديد عمارت