فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
371
تاريخ عالم آراى امينى ( فارسى )
ابن ملجم برافراشته . تعيين قوانين ستم اجلاف « 1 » را تقنين « 2 » قواعد سنن اسلاف خوانده و اماتت آثار دين را احياى شرع متين گفته . شعر [ عربى ] لقد قلّبوا كلّ الأمور و اطلقوا « 3 » * على نفس ذي حمق عديم الدّهى كيسى « 4 » تسمّوا الى « 5 » الضّراء حتّى تظنّهم * من الدّين فى عسر و قد ملأوا كيسا و اعجب من ذا انّهم ما تحرّزوا ( 198 - ر ) * و اجروا على الدّجّال ما قيل فى عيسى و اين بنده روزى در بعضى منازل و مراتع « 6 » سهند ، در مجلس قاضى صفىّ الملك عيسى كه همّت او مثار اين آثار و ذمّتش حامل اين اوزار « 7 » بود ، حاضر بودم . يكى از وزرا بر حسن اعمال جماعتى كه در فارس تحصيل وزر و و بال مىنمودند ، آفرين مىكرد و بر كفايت « 8 » وافر ايشان بر سبيل خوش آمد تحسينى مىنمود و مىگفت چهار هزار تومان ما حضر ابواب تقبّلات و مختصر مطوّلات است كه حالى جهت خزينه حاصل شده و به براتداران [ ديوان ] اعلى و اصل گشته است . قاضى ماضى حشاشانه تكلّمى و بشاشانه تبسّمى مىنمود و به حصول آن مال كه يك درهم مغشوشش مستخلص به هزار شكنجه و يك فلس منقوشش حاصل به صد رنجه شده بود ، تفاخر و تكاثرى مىفرمود ، گويى نزد او گريهء تلخ مستمندان تبسّم گل خندان است و آه دل تنگ مفلس ، صداى چنگ مجلس واويلاى دادجويان باللاى موسيقى گويان . بينوايان نفير از جور دى « 9 » مىزنند و او پندارد كه پيش او نى مىزنند . ابيات « 10 » اى چو نى در دماغ باد غرور * روزگار آخرت نوا بِبُرَد همچو دف پشت كرده بر « 11 » مردم * دست تقدير پوستت به درد
--> ( 1 ) . F : احلاف ، P : اخلاف . ( 2 ) . P : تفنن . ( 3 ) . P : طلقوا . ( 4 ) . F : لاداكيسا ؛ K : كيس . ( 5 ) . P : اولى . ( 6 ) . P : مرابع . ( 7 ) . P : اواز . ( 8 ) . F : كفارت . ( 9 ) . K : وى . ( 10 ) . P : نظم . ( 11 ) . P : در .