فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
109
تاريخ عالم آراى امينى ( فارسى )
كمال از مكمن كمون كه موطن استقرار سكّان تحت اللواء اسماء غيبيّه است ، به محالى « 1 » بروز كه مصاف ابطال عالم ظلال است خراميده ، بر سرير كرامت مصير خلافت ربّانى قرار يابد و بر قامت معالى و مفاخر ( 57 - پ ) شريفهاش خلعت إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً [ 2 / 30 ] راست آيد « 2 » و سايهء عدل جهان پرورش از فحواى أَ لَمْ تَرَ إِلى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّ [ 25 / 45 ] نشان دهد و خورشيد ذات نور گسترش مؤدّاى ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيلًا [ 25 / 45 ] را بيان كند . از امداد الهام رحمان ، ابواب رحمت و امتنان ، بر وجوه كافّهء سكّان عالم امكان گشايد . بنا بر وجوب اتّباع ظلّ صاحب ظلّ را چنين ذات « 3 » ملكى ملكات ، همگى سر سبزى نهال اقبال خويش از رشحات الطاف رحمانى ترقّب نمايد و صعود كوكب « 4 » آمال خويش را از افق افضال سبحانى ترصّد فرمايد . بنيان قصور جهاندارى را به اساس توكّل استحكام دهد و جدران ربوع كامكارى را به اعتماد امداد الهى « 5 » بنياد نهد . همچو آفتاب ، قطع مسافت فلك دوّار به حركت يومى از خويش نبيند و سايه آسا در پس ديوار پندار ننشيند . سكر « 6 » شجاعت كه در بزم رزم ، شراب آشام خون دليران است از جرعهء ساقى باقى داند و دست زور آزماى « 7 » كه پنجه پيچ زبر دستان است ، آستين يد قدرت گرفته به طيش آستين نيفشاند . [ رباعى فارسى ] اين مستى تو مستى مست دگرست * وين هستى تو هستىِ هستِ دگرست تو غرّه بدان مشو كه دستى دارى * كين دستِ تو آستين دستِ دگرست و چون مشيّت منشى [ انشا و ] و ابداع از منشأ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ [ 3 / 26 ] بر منشور خلافت ( 58 - ر ) خورشيد فلك پادشاهى ، سايهء اخصّ الهى « 8 » ، تاج بخش خسرو طارم افلاك ، خراج ستان تخت نشينان خطّهء خاك ، صورت جانفزاى كاخ اعيانى « 9 » ، معنى
--> ( 1 ) . P : مجالى ( 2 ) . P : آمد ( 3 ) . P : ذاتى ( 4 ) . KP : كواكب ( 5 ) . KP : الاهى ( 6 ) . P : شكر ( 7 ) . P : آزماى + را ( 8 ) . KP : آلاهى ( 9 ) . P : اعيانى + به