تَعْمَلُونَ [ 37 / 96 ] بر فنون ذرّات تدبيرات بشرى رقم اختفا و كمون كشيده و بارقهء حكمت و تدبير پادشاهى كه منوّر بقاع و رباع عالم اختراع است ، بر طبق : يَكادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصارَهُمْ [ 2 / 20 ] ابصار افكار عقلى را از ابصار اسرار غيبى پوشانيده . از استحكام بنيان برهان جلال سبحانى تا وهن بيوت سلطان سريع الزّوال انسانى چندان تباين كه از برهان تا تخمين و از عذوبت زلال تدبير يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ [ 23 / 5 ] تا شورى شوراب أَمْرُهُمْ شُورى بَيْنَهُمْ [ 42 / 38 ] چندان تفاوت كه از آسمان تا زمين . بيت ( 57 - ر ) محيط خرد گشته تقدير او * نيارد رسيدن به تدبير او كاخ حشمتى كه ارتفاع از يد ايادى وَ السَّماءَ بَنَيْناها بِأَيْدٍ [ 51 / 47 ] يابد ، دوام انتفاع لَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَ مَتاعٌ « 1 » [ 2 / 36 ] كتابهء ايوان آن را سزاست ، و دار استكبارى كه تيشهء انديشه در دل سنگين مستعمران وَ تَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً [ 26 / 149 ] بر تراشد ، بر او علامت شماتت فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خاوِيَةً [ 27 / 52 ] بجاست . در صحيفهء روز بروز كه طومار اطوار تنوّعات شئون است « 2 » ، چون عنوان مفصح از بيان « كان اللّه و لم يكن معه شيئا » باشد و تاريخ نشان لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ [ 40 / 16 ] نمايد ، كلك وجود كدام موجود را يارا كه در سرّا و ضرّا جز صرير « 3 » لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي ضَرًّا وَ لا نَفْعاً [ 10 / 49 ] سرايد ؟ . [ شعر ] كيست درين مرحلهء ديرپاى * كو « لِمَن المُلك » زند جز خداى از ازلش علم ، چه درياست اين * تا ابدش ملك ، چه صحراست اين و چون سنت « 4 » سنيّهء ربّ الارباب ، در عالم ترتّب علل و اسباب ، بر اين نسق جريان پذيرفته كه هر چند گاه « ظلّى » جامع جميع اسما و صفات كه ذوات اعيان ممكنات را اتّصاف بدان ممكن باشد ، محفوف به مواكب جلال و جمال ، مقرون به مناقب علم و

--> ( 1 ) . FP : لكم منها مستقر و متاع ؛ با توجّه به قرآن مجيد تصحيح شد . ( 2 ) . P : شيونيست ( 3 ) . P : صرصر ( 4 ) . F : سنية