فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى

74

تاريخ عالم آراى امينى ( فارسى )

پس از آنكه تربيتهاى لايق به ظهور رسيد ، حكم همايون سمت صدور يافت كه [ اين ] ( 37 - ر ) كمينه ، فكر و رأى را به تأليف تاريخ عالم‌آراى گمارد و درر سوانح حالات آن حضرت را در سلك بيان آرد . اين فقير به گزارش بعض احوال كه به عين مشاهده مىگشت و از سوابق احوال آنچه استماع افتاده بود ، گاهى اشتغال مىنمود . و چون حطّ و ترحال متواتر و حوادث و نوايب متكاثر بود ، اتمام آن در ايّام سعادت فرجام « 1 » آن حضرت ميسّر نشد . چون نامهء اعمال آن پادشاه صاحب اقبال به دست آجال ، مضمون كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ [ 21 / 104 ] خواند ، و بر صفحهء روزگار آثار خلافت و عدل و رأفت « 2 » عالى حضرت خلافت پناه ، ظلّ اللّه ، كيخسرو جلالت « 3 » ، نوشيروان عدالت ، پادشاه جوان بخت فلك تخت ، السّلطان بن السّلطان ، عضد السّلطنة و الخلافة ابو الفتح بايسنغر خان - لا زال أمره حارث أشجار « 4 » السّعادات و عمره وارث أعمار السّادات - يادگار ماند و اين تاريخ كه روزنامهء سعادت است در روز دولتش اتمام يافت . و چون فاتحهء اين كتاب به امر « 5 » همايون آن پادشاه كامكار روى نموده و خاتمه‌اش در فاتحهء اين دولت پايدار چهره گشوده « 6 » ، هر آينه مرضية الفواتح « 7 » و مسكيّة الخواتم « 8 » خواهد بود ، و اتمامش بر اين « 9 » دولت قيام فرجام مبارك و ميمون و انجامش به حصول هر مقصد و مرام ان شاء اللّه المنعام ، مقرون . نظم بر اين فرخنده اقبال همايون * مبارك باد اين تاريخ ميمون ( 37 - پ ) چو نام شاه عالم باد نامى * بَرِ « 10 » اهل خِرَد قدرش گرامى ز دُرّ مدح شه ، درجش « 11 » فضايل * گران مايه « 12 » به بازار افاضل « 13 »

--> ( 1 ) . P : هنگام ( 2 ) . P : رأفت + آن ( 3 ) . P : صلابت ( 4 ) . KP : اثمار ( 5 ) . P : اسم ( 6 ) . P : بگشوده ( 7 ) . P : الفواتيح ( 8 ) . P : الخواتيم ( 9 ) . P : اين + عصر ( 10 ) . K : كه + بر ( 11 ) . P : درج ( 12 ) . F : گران پايه ( 13 ) . F : فضايل