فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
72
تاريخ عالم آراى امينى ( فارسى )
به حكم : انّ اللّه تعالى يحبّ عوالى الهمم و يبغض سفسافها ، عازم اعتلا بر معارج رفعت و ارتقا بر مدارج عزّتند ، اين فقير قليل البضاعت را به ارتكاب ( 36 - ر ) ترتيب و تنميق و التزام ضبط و تنسيق آن مىخوانند ، يكى از هزار و قطرهاى از بحار ، سمت « 1 » تدوين پذيرد . و آثار سطوت و بأس « 2 » و مرحمت و استيناس حضرت سلطانى كه « 3 » بر چهرهء صدمات صولت چنگيز خانى و حسن عواطف قاآنى ، رقم نسخ و بطلان كشيده از مضامين تاريخ عالمآراى امينى كه به مقابله تاريخ جهان گشاى جوينى در ذى المجاز [ اعجاز ] ارباب كنايت و مجاز ، به عرض خرندگان « 4 » متاع بلاغت و ارباب سوم « 5 » براعت خواهد رسانيد ، عالميان را به وضوح پيوندد . ابيات « 6 » مجالى اگر يابم از دور چرخ * نباشم در انديشه از جور « 7 » چرخ روان بر فروزم درين انجمن * ز نور دل خويش شمع سخن اگر شه كند نامهء من رقم * كشم بر سر شاهنامه قلم « 8 » چه اگر ركضات چنگيز خانى به سطوت تيغ و سنان ، اكناف جهان را بگشود ، ليكن « 9 » آثار مرابع « 10 » امان « 11 » و رسوم ربوع ايمان را به حوافر خيل فتنه بفرسود . و به حمد اللّه اين پادشاه كامران كامياب به نهضت « 12 » ركاب همايون ، بسيط هامون زمين را در ظلّ رايات ظفر قرين در آورد و به نشر عوايد عواطف و بسط موايد عوارف ، عالم را بياراست . پس « 13 » اعلام احتشام چنگيزى كى همچو رايت فرقد فرساى « 14 » باشد و تاريخ جهان گشاى كجا همچو تاريخ عالمآراى !
--> ( 1 ) . K : همّت ( 2 ) . P : لباس ( 3 ) . P : كى ( 4 ) . P : خريدهگان ( 5 ) . F : سوم ؛ P : ندارد ؛ K : رسوم ( 6 ) . P : مثنوى لمولفه ( 7 ) . P : دور ( 8 ) . P : رقم ( 9 ) . P : و ليكن ( 10 ) . P : مزاج ( 11 ) . F : آنان ( 12 ) . P : تهنيّت ( 13 ) . P : پس احكام اعلام حميت را ( 14 ) . P : فرقدساى