سيد ظهير الدين مرعشى
مقدمه 79
تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )
قريهء « تيمجان » گيلان مدفون گرديد « 1 » . سيد ظهير الدين مؤلف كتاب در حدود سال 718 متولد شده و در موقع فرار پدرش به گيلان پنجساله بوده است « 2 » و حوادث مهمهء حيات او كه در تتبع دو فقره تأليفاش استنباط مىشود از قرار ذيل است : در حدود 840 چند فقره محارباتى با سيد محمد پسر سيد مرتضى مذكور كه بعد از پدر حكمرانى سارى را داشت كرده است و خود او شرح اين محاربات را با كمال بى طرفى و صدق لهجه مىنويسد « 3 » . ليكن موفقيت او در اين محاربات بيش از موفقيت پدرش نبوده و سرانجام مغلوب و محروم به گيلان عودت نمود . در حدود 860 در « سياكله رود » بوده و از طرف كاركيا سلطان محمد « آن حدود به دو سپرده شده بود » « 4 » از سال 861 تا 870 سه فقره مأمور شده است كه با عساكر گيل و ديلم به يارى ملك اسكندر رستمدارى ، كه با برادر خود ملك كاوس سر تاج و تخت منازعه داشتند برود ، و در يكى از آن مسافرتها از راه بژم « 5 » « موشا » كه اكنون به گردنهء امامزاده هاشم معروفتر است تا قريهء « اره » واقعه در شمال دماوند آمده است . « 6 » بعد دفعهء چهارم را براى اصلاح ذات البين دو برادر مذكور عزيمت رستمدار نموده است « 7 » . در سال 872 مأمور ضبط و تصرف قزوين شده و از آن تاريخ تا سال 879 چند فقره براى ضبط قزوين و بعضى قلعههاى واقعه در طارم و خلخال ، و براى تنبيه و سركوبى پارهاى از عشاير حوالى اردبيل با عساكر گيلان بدان صفحات مسافرت كرده « 8 » .
--> ( 1 ) سيد ظهير الدين چاپ دارن صفحههاى 477 - 501 و 487 و 508 - 522 ( 2 ) سيد ظهير الدين چاپ دارن صفحههاى 477 - 501 و 487 و 508 - 522 ( 3 ) سيد ظهير الدين چاپ دارن صفحههاى 477 - 501 و 487 و 508 - 522 ( 4 ) تاريخ گيلان سيد ظهير چاپ رابينو صفحهء 271 ( 5 ) بژم به معناى گردنه است . ( 6 ) سيد ظهير الدين چاپ دارن صفحهء 132 - 146 و تاريخ گيلان سيد ظهير چاپ رابينو صفحهء 272 - 318 ( 7 ) سيد ظهير الدين چاپ دارن صفحهء 132 - 146 و تاريخ گيلان سيد ظهير چاپ رابينو صفحهء 272 - 318 ( 8 ) تاريخ گيلان سيد ظهير چاپ رابينو صفحهء 319 - 346