سيد ظهير الدين مرعشى
مقدمه 71
تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )
نيست . شايد در ميان قارئين نوبهار بسيار كسانى هستند كه به واسطهء ملاقات و معاشرت شخصى ، و يا به جهت كثرت انس و مراجعه به كتابها و تأليفات مستشرق مشار اليه او را بهتر از ما مىشناسند ، ليكن هر قدر شخص پروفسور براون در خور تجليل و به هر اندازه خدمات او شايستهء تقدير باشد ، و بلكه اگر در تعظيم و ستايش او به افراط و اطراء نيز قايل بشويم - هيچ يك از اينها مسامحه و بىاحتياطى را كه مشار اليه در ترجمهء كتاب ابن اسفنديار و نقل آن به انگليسى مرتكب شده جبران و اغلاط و اشتباهات كثيرهء او را اصلاح نخواهد كرد . نگارنده نيز به نوبهء خود به فضل و وسعت اطلاعات پرفسور براون اعتماد كلى داشته و بدين واسطه به اغلاط و اشتباهاتى كه در ضمن مطالعهء كتاب او برخوردم بدوا باور ننموده و ذهن و فهم خود را تخطئه مىكردم ليكن پس از تكرار مطالعه و دقت و مراجعه به اصل فارسى مجبور مىشدم كه خود را از اين اشتباه درآورم . پروفسور براون به واسطهء دسترسى كه به كتابخانههاى عمومى و جامع اروپا دارد مىتوانست اغلاط و نواقص كتاب ابن اسفنديار را مثل لباب الالباب عوفى و چهار مقالهء عروضى و نقطة الكاف حاجى ميرزا جانى و غير آنها - با مراجعه به مظان و مأخذ مطالب تصحيح و تكميل نموده و يك كتاب قابل اعتمادى به محافل علمى ايران تقديم نمايد ليكن متأسفانه مستشرق مشار اليه نه تنها كتاب مذكور را تهذيب و تكميل ننموده بلكه در ضمن ترجمه و نقل به انگليسى يك رشته اشتباهات و خبطهاى ديگرى در متن مطالب و يك سلسله تصحيفات تازهيى در ضبط اعلام به آن علاوه كرده است . ما به واسطهء علاقهء مخصوصى كه به طبرستان و تاريخ آن پيدا كردهايم اغلاط و تصحيفات و اشتباهات كتاب مستر براون را در جزوهيى جمعآورى كردهايم و در صدد هستيم كه براى پروفسور محترم ارسال داريم « 1 » . ليكن در اينجا بايد آنها را
--> ( 1 ) اين جزوه را شادروان كسروى به آقاى قزوينى داده بود كه براى پروفسور براون بفرستد ولى سپس دانسته شد كه ايشان آن را نفرستاده ، و پروفسور تا پايان زندگانى از اين اشتباهات خود آگاه نگرديده است . « يحيى ذكاء »