سيد ظهير الدين مرعشى

مقدمه 58

تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )

مثل رسائل قابوس فى الفصاحة و الوجازة و خدمتى هذا ( ! ) طالعة الى جنابه الرفيع . . . » « 1 » قسمت اول اين عبارت تا لفظ ( الوجازة ) كلام يزدادى است و تتمهء آن در سه صفحهء بعد ذكر شده ، و اما از لفظ ( و خدمتى ) تا آخر عبارت عربى كه يك صفحه بيشتر است ربط به يزدادى نداشته و مقطع از رساله ابو اسحق صائبى معروف است كه در جواب به رسالهء قابوس نوشته « 2 » و اول آن در دو صفحهء بعد ذكر شده است . اساس و مبدأ اين غلط عجيب اينست كه كاتب يكى از نسخه‌ها كه مرجع ساير نسخه‌ها است در ترتيب صفحه‌ها و نقل آنها سهو و اشتباه نموده و مقدم و مؤخر استنساخ كرده است . چنانچه اين غلط و اشتباه منحصر به يك نسخه بود درخور توجه و اعتنا نبودى ، ليكن با مراجعه به ترجمهء پرفسور براون « 3 » معلوم مىشود كه تمام نسخه‌هاى موجوده ، با چهار نسخهء لندن نيز اين غلط را دارد . و اما اشتباه عقيدهء يكى از مؤلفين اروپا كه گفتيم ، « مستر ريو » مؤلف ( فهرست نسخه هاى فارسى خطى موزهء بريتانى ) در ذيل عنوان تاريخ طبرستان تأليف ابن اسفنديار راجع به زمان حيات يزدادى اظهار عقيده نموده مىنويسد : « از جاى ديگر همان كتاب ( يعنى كتاب ابن اسفنديار ) صفحهء 81 مىفهميم كه او ( يعنى يزدادى ) در دستگاه قابوس وشمگير مىزيست و آثار او را از نظم و نثر جمع‌آورى كرده و « قرائن شمس المعالى و كمال البلاغه نام نهاده است » « 4 » در صفحهء بعد هم مىنويسد كه صفحهء 81 نسخهء او راجع به شرح حال

--> ( 1 ) ابن اسفنديار خطى صفحهء 95 ( 2 ) هر دو از رسالهء قابوس و جواب ابو اسحق در نسخهء موجودهء ( كمال البلاغه ) نقل شده است . ( 3 ) ترجمهء ابن اسفنديار صفحهء 93 ( 4 ) فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى موزهء بريتانى تأليف مستر ريو صفحهء 100 حاشيه